Reuzenluchtballon

nr. image Voor het oog van duizenden belangstellenden gebeurt dan eindelijk waar iedereen al dagen op zit te wachten: de reuzenballon van de Franse ‘aéronaut’ Félix Nadar gaat de lucht in. Fotograaf Pieter Oosterhuis legt het spektakel vast.

Afgeblazen

Heel Amsterdam gonsde al dagen van de activiteit. Van heinde en verre kwamen nieuwsgierigen naar de stad om met eigen ogen de luchtreis van de Franse avonturier te zien. De Hollandsche Spoorweg zette extra treinen in, en tussen Purmerend en Amsterdam voeren extra schroefstoomboten. Maar toen bleek dat op die bewuste maandag 11 september 1865 de wind onverantwoord hard woei, werd het evenement afgeblazen en uitgesteld.

Le Géant

Félix Nadar, fotograaf, journalist en ballonvaarder, putte zich uit in excuses en riep zijn publiek op om op donderdag 14 september alsnog van de partij te zijn. Die dag stroomde het weiland bij de Utrechtse Poort, achter de gasfabriek, opnieuw vol met toeschouwers. Tergend langzaam bolde de ballon op door het gas en kwam het gevaarte overeind. Toen de 400 burgers en militairen die de ballon in bedwang hielden loslieten, steeg ‘Le Géant’ eindelijk op.

Landing

Een uur lang reisde Nadar met zijn gezelschap in de lucht, maar toen de Noordzee akelig dichtbij kwam, besloot Nadar zijn monsterballon in de Haarlemmermeerpolder te laten landen. Heelhuids kropen de avonturiers uit hun huisje. Ze waren voorbereid op een landing in eenzaam gebied, want met een kermistoeter en een grote tafelbel waarschuwden ze nabije boeren dat het gigantische gevaarte in het weiland lag.

Reacties

Het opstijgen was een groots spektakel geweest, maar al snel verschenen er zure stukjes in de kranten. Het vullen van de gigantische ballon had veel te lang geduurd en dat lange wachten op het grasveld was ronduit gevaarlijk geweest voor de dames. Want waren zij niet gekleed op een middags uitstapje? In plaats daarvan moesten ze urenlang stilstaan in een door dauw bedekt grasveld. Ook hadden de redacteuren geen goed woord over voor de twee ingehuurde fanfareorkesten ‘welke gedurende den geheelen dag reeds de gehoorzenuwen van het publiek pijnlijk hadden aangedaan’. Bovendien bleken de versnaperingen van beroerde kwaliteit te zijn en tot overmaat van ramp waren onverlaten van de achterste rangen ruw naar voren gedrongen.

Fotografie

Naast deze (misschien typisch Amsterdamse?) reacties vermeldden de journalisten ook dat ‘een fotografie-toestel van den heer Oosterhuis gereed stond om van het indrukwekkende schouwspel een afbeelding te nemen, die, naar wij vertrouwen, zoo spoedig mogelijk algemeen verkrijgbaar zal zijn.’

De vlucht van reuzenluchtballon Le Géant, stereofoto's, 14 september 1865

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<