Afscheidsbrief

nr. image Op 19 november 1942 schreef Willem Kraan, initiatiefnemer van de Februaristaking, deze afscheidsbrief. Hij werd diezelfde dag ter dood gebracht.

Februaristaking

Begin 1941 nam de Jodenvervolging in Amsterdam steeds grotere proporties aan. Onder de Amsterdammers groeide de verontwaardiging over het optreden van de Duitse bezetter. De eerste razzia’s waarbij 427 joodse mannen werden opgepakt waren voor Amsterdam de druppel die de emmer deed overlopen. Op 25 en 26 februari 1941 werd gestaakt. Willem Kraan werd samen met Piet Nak gezien als de initiatiefnemer van de Februaristaking. Op 16 november 1941 werd Kraan gearresteerd.

Namen

De ruim 4400 ambtenaren en werklieden van de gemeente Amsterdam die in 1941 de straat op zijn gegaan, zijn geïdentificeerd. Dit gebeurde op basis van de rapporten met namen van ambtenaren en werklieden die waren opgesteld om de stakers te kunnen straffen met ontslag of korting op het salaris. De Regeringscommissaris van Amsterdam had hiertoe op 15 mei 1941 opdracht gegeven. Deze rapporten maken deel uit van het Archief van de afdeling Arbeidszaken.

Collectie Februaristaking

Hoewel de namen van de stakende ambtenaren bekend waren uit documenten in de archieven, waren er nog maar weinig portretten. In 2016, naar aanleiding van de vijfenzeventigste herdenking van de Februaristaking, heeft het Stadsarchief een oproep gedaan om foto's en persoonlijke verhalen in zijn collectie op te nemen. Er zijn toen documenten over 22 stakers documenten ingeleverd, die samen de Collectie Februaristaking vormen.

Todesurteil

De afscheidsbrief van Willem Kraan is één van deze documenten. Naast deze brief zijn onder andere de aanstellingsbrief waarmee Kraan in 1934 ambtenaar werd, distributiekaarten en een pasfoto ingeleverd. De afscheidsbrief is zeer aangrijpend en nog altijd strijdbaar. Willem Kraan schrijft 'tot aan de laatste seconde toe een Kraan te zijn'. De brief wordt extra schrijnend in contrast met het drieregelig briefje waarin zijn 'Todesurteil' op droge toon wordt meegedeeld en dat wordt afgesloten met: 'Weitere Angaben können nicht gemacht werden.'

Afscheidsbrief van Willem Kraan, initiatiefnemer van de Februaristaking, 19 november 1942

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<