Hans Bontemantel

nr. image Zesentwintig folianten schreef hij vol. Ze beslaan in totaal duizenden pagina’s met notities over het bestuur van de stad. De aantekeningen van de Amsterdamse regent Hans Bontemantel (1613-1688) behoren tot de mooiste bronnen van de Gouden Eeuw. Ze bieden een zeldzaam kijkje achter de schermen van het Amsterdamse stadsbestuur.

Een lesje politiek in de zeventiende eeuw

Lees hoe er wordt gekonkeld en gekuipt om een stem. Hoe persoonlijke verhoudingen de politiek verzuren. Bij de burgemeestersverkiezing van 1666 wordt er door verschillende facties stevig aan Bontemantel getrokken. Nadat hij zijn keuze heeft bepaald, beseft hij te laat dat hij zijn stem te goedkoop heeft verkocht. In 1669 zorgt Bontemantel er persoonlijk voor dat een order van het Haagse Hof van Holland de nek om wordt gedraaid. Hij brengt op last van burgemeesters een aantal boekhandelaren van tevoren op de hoogte van een op handen zijnde huiszoeking naar verboden materiaal, zodat niemand in problemen komt. Zo wordt er politiek bedreven in de zeventiende eeuw.

Podagra

Middenin Bontemantels aantekeningen is ineens een kuur te vinden tegen podagra, die hem aan de hand gedaan is door een Rotterdamse burgemeester. Het advies: bij mevrouw Nelson, achter de Kloosterkerk in Den Haag, is een speciaal watertje te krijgen. Neem er een lepel van, verwarm die, en dep er een grauw papier in. ‘Vrijft de seere plaets, 't sij op de voeten, knie of handen, een wynich en lecht dat pampier, alsoo nat gemaeckt, daerop, altemet het ververssende.' Waarom Bontemantel zijn aantekeningen heeft gemaakt is niet bekend, maar notities als deze bevestigen het vermoeden dat ze dienden voor eigen gebruik.

Buitenbeentje

Hans Bontemantel is een buitenbeentje in het Amsterdamse regentenpatriciaat. Zijn vader was geen regent, en ook geen van zijn kinderen zal het zover brengen. Hij dankt zijn benoeming aan een verre verwant, de Amsterdamse burgemeester Frans Banning Cocq. In 1651 neemt zijn carrière een aanvang wanneer hij aantreedt als commissaris van de Kleine Zaken. In 1669 schopt hij het tot president-schepen. Bontemantel is een aanhanger van de Ware Vrijheid, van het regime van Johan de Witt. Wanneer in 1672 prins Willem III van Oranje de macht grijpt, is het met zijn stedelijke loopbaan gedaan.

Notitie van een kuur tegen jicht in de aantekeningen van regent Hans Bontemantel, juli 1670

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<