Jacob Bicker Raye

nr. 015030000007_003

Jacob Bicker Raye

Jacob Bicker Raye was een telg uit een familie uit de betere middenklasse van Amsterdam. Hij had wat lucratieve functies waar hij zelf weinig voor hoefde te doen. Zo was hij ontvanger van de belasting op kolen en turf en later boekhouder van het korenboek. Tussen 1732 en 1772 hield Bicker Raye een dagboek bij.

Het dagboek

Allerlei dagelijkse Amsterdamse dingen beschreef Bicker Raye in zijn dagboek: wie er getrouwd was, wie overleden en wie een nieuwe baan had. Maar vooral misdaad had zijn belangstelling. Gruwelijke moorden en de berechting van moordenaars beschreef hij tot in de kleinste details.

Humor?

Bicker Raye is wel omschreven als een humorloze man, met wel erg veel belangstelling voor griezelverhalen. Anderen vinden zijn droge commentaar op kleine details juist getuigen van gevoel voor humor. Zo beschrijft hij op 17 november 1746 heel zakelijk en bondig hoe Hendrina Wouters achtereenvolgens twee vrouwen de keel afsnijdt. Detail in dit verhaal: de oude vrouw was net bezig de peterselie uit te zoeken.

Moord

De gruwelijke moorden en de berechting van Hendrina Wouters beschreef Bicker Raye uitgebreid. Hendrina beroofde en vermoordde een oude vrouw en haar dienstmeid. Het lijk van de dienstmeid lag een paar nachten onder haar bed voordat ze het in stukken sneed en de stukken in verschillende grachten gooide. Als straf werd Hendrina geradbraakt, de keel afgesneden, het hoofd, beide benen en de rechterhand afgehakt. Ten slotte werd haar lichaam te kijk gezet op de Volewijck (2224). Het boek met de tekst van haar verhoor door schout en schepenen wordt ook bewaard in het Stadsarchief.

Gekocht

Het dagboek van Jacob Bicker Raye is niet bewaard als onderdeel van een archief. Het is in 1866 voor tien gulden door de gemeentearchivaris gekocht op een veiling in Den Haag en toegevoegd aan de bibliotheek van het archief.

Uitgegeven

In 1935 verscheen de eerste bewerking van het dagboek van Bicker Raye in druk, geïllustreerd door Anton Pieck. Sindsdien is hij zoveel geciteerd dat we Jacob Bicker Raye gerust de bekendste chroniqueur van het achttiende-eeuwse Amsterdam kunnen noemen. In 2009 verscheen het boek De polsslag van de stad, een bewerking van het dagboek door Machiel Bosman.

Dit dagboek bevindt zich in de bibliotheek onder nummer 15030/3551.
De verschrikkelijke moorden van Hendrina Wouters, verteld door Jacob Bicker Raye, 1746

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<