1492: Archief van de Amsterdamse Studenten Roeivereniging Nereus

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

1492

Periode:

1885 - 1995

Inleiding

In 1885 neemt de rector van het Amsterdams Studenten Corps (A.S.C.), de heer J.G. Schölvink het initiatief tot het oprichten van een nieuwe subvereniging: een studenten roeivereniging. Op 10 december 1885 is de oprichting een feit en in 1886 wordt besloten tot de naam Nereus. De doelstelling van de vereniging is:

'' de belangen van de leden op roeigebied te behartigen.'

De vereniging doet dat door:

'a.Het openstellen van een verenigingsgebouw.

b. Het aanschaffen van roeivaartuigen.

c. het houden van geregelde oefeningen.

d. Het deelnemen aan en het organiseren van wedstrijden en feestelijkheden op roeigebied.

e. Andere wettige middelen, die voor dat doel bevorderlijk kunnen zijn.' (1)

Nereus moet zich als subvereniging van het A.S.C. houden aan de Corpswet. Voor zaken die niet binnen de Corpswet vallen is het hoogste (wetgevend) orgaan de Algemene Leden Vergadering en het uitvoerend orgaan is het bestuur, dat bestaat uit een voorzitter (praeses), een secretaris (ab-actis), een penningmeester (quaestor) en twee of meer commissarissen. Het bestuur wordt bijgestaan door verschillende commissies, door oud-bestuursleden (de Avunculs) en door een oud-ledenvereniging (opgericht in 1922).

Aanvankelijk kunnen alleen mannen lid van Nereus worden, maar vanaf 1903 is de vereniging ook toegankelijk voor vrouwen. Zij doen voor het eerst mee aan wedstrijden in 1910, tijdens het 25-jarig bestaan, maar krijgen pas vanaf 1914 een plaats in het bestuur.

Het eerste schuitenhuis wordt in juni 1886 geopend en in 1899 ingeruild voor een groter (waarop in 1914 een bovenbouw wordt geplaatst). In 1923 wordt een extra loods gebouwd voor de berging van boten. In 1944 moet het botenhuis op last van de bezetter worden afgebroken. Het kan pas in 1953 herbouwd worden. Als gevolg van moeilijkheden tussen het Amsterdams Studenten Corps en de Amsterdamse Vrouwelijke Studenten Vereniging (de dames hadden zich in 1910 van het A.S.C. afgescheiden) treedt een groot deel van de vrouwelijke leden in 1933 uit Nereus om zich als Thetis te vestigen, slechts een klein deel van de dames blijft bij Nereus. Thetis vindt elders onderdak.

Twee jaar later echter wordt de samenwerking tussen A.S.C. en A.V.S.V. hervat, waarna ook Nereus en Thetis weer gaan samenwerken. Thetis keert terug ' nadat een en ander per 1 september 1936 contractueel is geregeld ' naar de behuizing van Nereus, maar behoudt daar een eigen ruimte, bestuur en financiën (2). Het duurt tot 1971 voor Nereus en Thetis weer één vereniging vormen.

Vanaf de zeventiger jaren van de twintigste eeuw volgen een aantal maatschappelijke ontwikkelingen elkaar snel op. Eerst fuseren Nereus en Thetis in 1971 weer tot één vereniging. Vervolgens opent Nereus eerst haar deuren voor niet-corpsleden, waarna in de tachtiger jaren het lidmaatschap open staat voor alle hoger onderwijs studenten.

Het organiseren van wedstrijden heeft altijd een belangrijke plaats ingenomen binnen Nereus. Niet alleen organiseert de vereniging wedstrijden ter gelegenheid van de eigen Dies- en Lustrumvieringen, maar ook ter gelegenheid van die van het A.S.C. en de Universiteit van Amsterdam. In een enkel geval dwingt geldnood de vereniging om een lustrum sober te houden en geen wedstrijden te organiseren. Verder organiseert Nereus twee jaarlijks terugkerende roei-evenementen. Thetis begon in 1969 met een jaarlijks terugkerende sprintwedstrijd: de Thetissprint en Nereus organiseert sinds 1973 jaarlijks de Heineken Roeivierkamp, een wedstrijd waarbij de teams vier verschillende afstanden moeten roeien en de Heineken Roei-rally, een toertocht.

Geschiedenis van het archief

Het archief van Nereus is niet compleet. Al tijdens de Eerste Wereldoorlog ontbraken stukken, waaronder notulenboeken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest het archief geëvacueerd worden. Daarnaast heeft het archief te lijden gehad van vocht in het botenhuis en van vernielzucht van ratten. Er ontbreken niet alleen notulenboeken, maar ook jaarverslagen en ingekomen stukken. Van een groot aantal uitgegane stukken is niet bekend of er kopieën gemaakt zijn (die verloren zijn gegaan), of dat er nooit kopieën gemaakt zijn en om die reden niet in het archief terug te vinden zijn. Ook de kasboeken, wedstrijdprogramma's en andere gedrukte stukken zijn onvolledig.

In 1955 is een inventarisatie van het archief gemaakt, waarschijnlijk ter gelegenheid van de overbrenging van het archief naar het museum van de Universiteit van Amsterdam, de Agnietenkapel. Deze inventaris bevindt zich in het archief van het Amsterdams Studenten Corps (toegangsnummer 1215, inventarisnummer 2102), maar is incompleet. Bovendien zijn niet alle stukken die in deze inventaris worden genoemd, teruggevonden tijdens de huidige inventarisatie. De nummers waarvoor dat wel mogelijk was, zijn opgenomen in een concordans achterin deze inventaris.Waar mogelijk zijn de inventarisnummers herleid naar de nummers uit de inventarus van 1955.inventaris is een concordans toegevoegd, zodat de inventaris uit 1955 (gedeeltijk) afgeleid kan worden.

Verantwoording van de inventarisatie

In 2001 is het archief van de Amsterdamse Studenten Roeivereniging Nereus met een omvang van 16 meter in bewaring gegeven aan het Gemeentearchief Amsterdam. Het archief beslaat de periode 1885 - 1990 [1994]. Het is geschoond en ontdaan van dubbelen en vernietigbare bescheiden, met uitzondering van stukken uit de Tweede Wereldoorlog (rekeningen en kwitanties uit deze periode zijn/worden wel vernietigd). Na bewerking bedraagt het archief ca. 12 meter. Op het archief zijn de voorschriften, geldende voor het openbare gedeelte van de archieven van de gemeente Amsterdam, van toepassing, met dien verstande dat stukken jonger dan twintig jaar niet dan met schriftelijke toestemming van de inbewaringgever (A.S.R. Nereus) door derden mogen worden geraadpleegd. Het betreft de inventarisnummers die vermeld staan in de bijlage: beperkingen van openbaarheid.

De stukken zijn zoveel mogelijk chronologisch geordend op verenigingsjaar, tenzij anders is aangegeven. Het verenigingsjaar loopt van 1 november tot en met 31 oktober van het jaar eropvolgend. De ingekomen stukken en de (minuten van) uitgaande stukken uit het jaar 1951 - 1952 waren ongeordend en zijn door mij in chronologische volgorde geplaatst.

In het archief bevonden zich tevens enige dozen met documentatie, afkomstig uit de verzameling van Sjoerd Wartena, ex-wedstrijdroeier bij Nereus, die onder meer heeft deelgenomen aan de Olympische Spelen van 1964 en 1968. Uit oogpunt van overzichtelijkheid, is besloten om deze stukken in het archief van Nereus in te voegen en niet in een afzonderlijke rubriek onder te brengen. Het betreft de inventarisnummers: 463, 469, 470, 474 (waarschijnlijk) en 476.

Noten:

  1. Inv.nr. 136
  2. Inv.nr. 504 en 526.

Geraadpleegde literatuur

Gedenkboek uitgegeven ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan der Amsterdamsche Studenten Roeivereeniging 'Nereus', 1885 - 1935

Nereus 1885 - 1960. Gedenkboek uitgegeven ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan der Amsterdamsche Studenten Roeivereeniging 'Nereus', samengesteld door W.F. Haak, S. Wartena, H.W.E. Dieperink e.a.

Nereus 1885 - 1985. Een eeuw toproeien, onder redactie van W. Boeschoten, G. Donkervoort en W. Korthals Altes, 1985 te Amsterdam.

Archiefvormers

    De nummers achter de archiefvormers verwijzen naar het corresponderende inventarisdeel of het inventarisnummer. Door er op te klikken opent zich de inventaris op dat onderdeel of nummer.
    • NEREUS : 1
    • THETIS : 2
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.