10179: Archief Nederlandse Dok- en Scheepsbouw Mij.: foto's

Dit archief is niet geïnventariseerd en alleen op afspraak raadpleegbaar.

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

10179

Periode:

1890 - 1970

Inleiding

De archiefvormer

De voorgeschiedenis van de in 1946 opgerichte Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij gaat terug tot 1845. In dat jaar ging de Koninklijke Fabriek van Stoom- en andere Werktuigen zich toeleggen op de bouw van ijzeren schepen. Voor de daarvoor benodigde werf werd op Oostenburg een groot terrein bestemd. Dat terrein zou tot 1890 worden gebruikt. Na de liquidatie van het bedrijf sloot men de werf en werd het in afgeslankte vorm onder de naam Werkspoor voortgezet. Enige jaren later werd de werf toch weer in bedrijf gesteld en werd in 1894 de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij N.V. opgericht. Het bedrijf breidde zich zo sterk uit dat een nieuwe vestigingsplaats noodzakelijk werd. Tussen 1922 en 1927 werd een grotere werf aan de noordzijde van het IJ betrokken, vlakbij het terrein van de Nederlandsche Dok Maatschappij N.V. Deze onderneming was in 1920 opgericht en hield zich voornamelijk bezig met de reparatie van schepen en machine-installaties.

In de Tweede Wereldoorlog zijn beide bedrijven nagenoeg geheel verwoest. Na de oorlog besloten de directies samen verder te gaan. In 1946 fuseerden de beide maatschappijen tot N.D.S.M., die de werkzaamheden uit het verleden voortzette: de bouw en reparatie van schepen. Bovendien sloeg men nieuwe wegen in. Eén tak van het bedrijf ging zich bezighouden met de ontwikkeling en productie van apparaten. De N.D.S.M. deed het aanvankelijk goed, maar spoedig keerde het tij. De jaren zestig en zeventig kenmerkten zich door fusies en saneringen. In 1968 werd het bedrijf onderdeel van de Verolme Verenigde Scheepswerven N.V. en in 1971 volgde de fusie van de Verolme Verenigde Scheepswerven met Rijnschelde. De grote klap volgde in 1978, toen de Nederlandse scheepsbouw en de zware industrie het zwaar te verduren hadden. De N.D.S.M. werd gesplitst in de Amsterdamse Droogdok Maatschappij (A.D.M.) en de Nederlandse Scheepsbouw Maatschappij (N.S.M.). De A.D.M. voerde reparaties uit, terwijl de N.S.M. schepen ging bouwen. Ondanks steun van de overheid konden deze ondernemingen het niet lang bolwerken. In het midden van de jaren tachtig viel voor hen uiteindelijk het doek.

Het archief

Deze voormalige scheepswerven lieten het bouwproces, de tewaterlatingen en de reparaties van hun schepen op foto vastleggen. Aanvankelijk werd het werk uitbesteed bij bekende Amsterdamse fotografen. Later kwamen er vaste fotografen in dienst die deze taak overnamen.

Een deel van het omvangrijke foto- en negatievenarchief bleef gespaard en werd in 1987 overgebracht naar het Nederlands Scheepvaartmuseum, het Rijksmuseum en het Gemeentearchief. Er zijn honderden foto's van Gustaaf Oosterhuis uit de eerste decennia van de twintigste eeuw. Hij en andere architectuurfotografen na hem, onder wie Hans Spies en E.M. van Ojen, legden de weelderige interieurs vast van de passagiersschepen die op de Amsterdamse hellingen werden gebouwd of gerenoveerd.

Zie ook 20015 en 30300.

Archiefvormer

NDSM
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.