1001: Archief van het Algemeen Ziekenfonds Amsterdam

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

1001

Periode:

1846 - 1985

Inleiding

Het Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam (AZA)

W.L. Leclercq was secretaris-administrateur van 1933-1947. Hij heeft in het gedenkboek van AZA uitvoerig de geschiedenis over de jaren 1847-1947 beschreven. (1) Voor de geschiedenis na 1947 zijn de jaarverslagen (inventarisnummers 73-118) de aangewezen bron.

Na zijn aftreden in 1947 volgde mr. J.J. Reijerkerk hem op. Vanaf 1967 droeg deze de titel van secretaris-directeur. Reijerkerk heeft het ziekenfonds geleid tot na de fusie van alle Amsterdamse ziekenfondsorganisaties tot Ziekenfonds Amsterdam en Omstreken. Zijn afscheid als directeur was in april 1985.

Onder zijn leiding bleef AZA het grootste fonds van Amsterdam. Uiit de stukken blijkt een historische ontwikkeling van een instelling die voornamelijk uitvoeringsorgaan is tot een instelling die het beleid ten aanzien van de gezondheidszorg in de regio meebepaalt. Daarnaast vond een ontwikkeling plaats op het gebied van de administratie. De bedragen die omgaan worden steeds groter, de werkzaamheden nemen in omvang toe en mechanisering en automatisering doen hun intrede.

Verantwoording der inventarisatie

De archiefbescheiden die door deze inventaris zijn ontsloten, zijn voornamelijk afkomstig van de bestuurlijke en leidinggevende organen binnen het ziekenfonds. Hierin zijn dus niet die archivalia opgenomen, welke worden vernietigd. In het algemeen gesteld, zijn deze voor vernietiging vatbare bescheiden afkomstig uit de verzekerden-, verstrekkingen- en financiële administratie. Zij bevatten dus voornamelijk informatie over routinematige zaken. Deze stukken bleven tot hun vernietiging onder beheer van de sub-afdeling Archief, Bibliotheek, Documentatie van het Ziekenfonds Amsterdam en Omstreken.

De inventaris is opgebouwd op basis van het onderscheid der voornaamste suborganen binnen het fonds. Een moeilijkheid van dit uitgangspunt was de positie van de secretaris-administrateur/-directeur. Dit heeft geleid tot de hoofdindeling 'beleidsbepalende organen' versus 'uitvoerende organen'. Het archief van het bestuurscollege maakt deel uit van de eerste hoofdcategorie en dat van de administrateur/secretaris-directeur hoort tot de tweede. Dit deel is het meest omvangrijk en vertoont sinds de jaren dertg itot 1985 (onder Leclerq en Reijerkerk) een opmerkelijke continuïteit in de dossiervorming.

In de jaren dertig en veertig van de twintigste eeuw moeten de dossiers blijkens codes op de omslagen geordend zijn volgens een of ander ordeningsplan. Helaas is er geen tekst van zo'n plan gevonden.

Hoewel er in de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw organisatorische veranderingen zijn geweest, heeft dit geen invloed gehad op de ordening der beschreven stukken. De reorganisaties hadden slechts betrekking op de lagere organisatie-onderdelen waarvan nauwelijks stukken in deze inventaris zijn opgenomen.

Het gedeelte van het archief, dat toebehoort aan de secretaris-administrateur/directeur is naar de inhoud der dossiers nader onderscheiden. De hoofdindeling is:

- de eigen organisatie (het organisme)

- de relatie tot andere organisaties

- de uitvoering der taken van het ziekenfonds.

Niet altijd is het mogelijk om dit onderscheid consequent te handhaven. Waar mogelijk is aan dit bezwaar door verwijzingen tegemoet gekomen.

Uit de stukken die dateren uit de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw blijkt niet alleen de schaalvergroting, maar ook de veranderingen in de beschikbare administratieve hulpmiddelen. Met name ziet men dit in de hoeveelheid fotokopieën, de vele dubbele stukken en het onnauwkeuriger onderscheiden van dossiers.

De stukken behorende tot N.V. Levensverzekering Maatschappij 'AZA' zijn als een apart archief opgenomen. Deze instelling met een eigen rechtspersoonlijkheid is opgericht in 1925 als voortzetting der afdeling C en hield zich bezig met het uitvoeren van levensverzekeringen. (2) Deze naamloze vennootschap waarvan de aandelen in handen waren van het ziekenfonds, is in 1941 geliquideerd. (Zie inventarisnummers 603 en 604).

Zie ook toegangsnr. 1002 (Bond van Amsterdamsche Ziekenfondsen)

Verantwoording der vernietiging

In de loop der jaren zijn er veel stukken vernietigd. Dit vindt men bijvoorbeeld vermeld in de inventarisnummers 5 (pagina 60) en 470. Bij deze inventarisatie is in overleg met de heer Reijerkerk een selectie voor vernietiging gemaakt op basis van de volgende criteria:

  1. verwijdering van doublures;
  2. verwijdering van (vergader)stukken waarvan zeker is dat zij bij andere (hogere) organen aanwezig zijn en
  3. verwijdering van stukken die op grond van de bestaande richtlijnen der Ziekenfondsraad mogen worden vernietigd (circulaire 105/81).
N.B. Sinds 1880 is de secretaris van het bestuur tegelijkertijd een gesalarieerde functionaris en hoogste leidinggevende van het bureau der organisatie. Vandaar de dubbele titel: secretaris-administrateur en vanaf 1967: secretaris-directeur.

Noten

1) Leclercq, W.L., Geschiedenis van het Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam (Amsterdam 1947)

2) Idem, p. 130.

Archiefvormers

    De nummers achter de archiefvormers verwijzen naar het corresponderende inventarisdeel of het inventarisnummer. Door er op te klikken opent zich de inventaris op dat onderdeel of nummer.
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); afdeeling A: ziekenbehandeling : 750 (07/11/1853 - 16/11/1854), 751 (30/01/1854 - 06/04/1854), 752 (16/04/1855 - 11/06/1855), 753 (17/01/1856 - 27/06/1856), 754 (30/01/1889 - 20/01/1890), 755 (05/07/1909 - 19/07/1909), 756 (08/08/1910 - 22/08/1910), 757 (06/01/1913 - 27/01/1913), 758 (26/07/1926 - 23/08/1926), 759 (25/03/1929 - 09/04/1929), 760 (29/05/1933 - 12/06/1933), 761 (18/12/1939 - 25/12/1939), 762 (09/06/1941 - 23/06/1941), 763 (03/11/1941 - 10/11/1941), 764 (03/07/1944 - 10/07/1944), 797 (1908)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); afdeeling B: Ziekengelden : 2.3
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); afdeling verplichte verzekering ledenadministratie : 765 (10/03/1947 - 17/03/1947), 766 (21/06/1948 - 28/06/1948), 767 (07/11/1949 - 14/11/1949), 768 (21/12/1950 - 01/01/1951), 769 (26/02/1951 - 05/03/1951), 770 (09/02/1952 - 27/02/1952), 771 (30/03/1953 - 13/04/1953), 772 (11/01/1954 - 18/01/1954), 773 (08/09/1955 - 18/09/1955), 774 (28/12/1955 - 07/01/1956), 775 (02/04/1957 - 14/04/1957), 776 (04/06/1958 - 10/06/1958), 777 (22/08/1959 - 28/08/1959), 778 (26/06/1960 - 03/07/1960), 779 (27/08/1961 - 07/09/1961), 780 (28/08/1962 - 31/08/1962), 781 (30/06/1963 - 05/07/1963), 782 (01/11/1964), 783 (01/08/1965 - 08/08/1965), 784 (03/04/1966), 785 (02/04/1967), 786 (07/01/1968), 787 (21/09/1969), 788 (04/01/1970), 789 (25/07/1971), 790 (10/12/1972), 791 (16/09/1973), 792 (06/01/1974), 793 (07/09/1975), 794 (05/09/1974), 795 (02/10/1977), 796 (04/06/1978)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); algemene vergadering van deelnemers : 1.2.1 (1854 - 1965)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); bestuur : 1, 1.1.1.1, 1.1.1.2, 3.3
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); commissie ter controlering der ziekengelden : 1.1.3.2 (1850)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); commissie voor de Koepokinenting : 1.1.2.3
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); dagelijks bestuur : 1.1.1.3
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); financiële commissie : 1.1.3.3 (1878 - 1882)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); geneeskundige commissie : 1.1.2.1
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); ledenraad : 1.2.2 (1966 - 1979)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); maandagavond commissie : 1.1.2.2 (1855 - 1941)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); raad van advies en bijstand : 1.2.3 (1979 - 1983)
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); raad van toezicht : 1.1.3.1
    • Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.); secretaris-administrateur/directeur : 2.1 (1880 - 1985)
    • Amsterdamsche Specialisten Commissie : 3.2 (1933 - 1983), 818 (1935 - 1940)
    • Levensverzekeringsmaatschappij AZA, N.V. : 805 (1925 - 1934), 806 (1925 - 1942), 807-810 (1926 - 1941), 811 (1926 - 1927), 812-815 (1926 - 1933), 816 (1930 - 1942), 817 (1934), 819 (1925)
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.