Eerste spoorlijn

nr. image Met een noodvaart van 38 kilometer per uur dendert de trein door de weilanden. Een klein half uur later al komt die op zijn bestemming aan. De oude trekvaart, die pal naast de nieuwe spoorbaan is gelegen, deed er zeven keer langer over.

Station d’Eenhonderd Roe

Op 20 september 1839 wordt de eerste spoorlijn van Nederland in gebruik genomen, tussen Amsterdam en Haarlem. Er zijn honderden mensen op afgekomen. Ze hebben zich verzameld bij herberg d’Eenhonderd Roe, honderd roeden (368 meter) buiten Amsterdam gelegen, in de toenmalige gemeente Sloten. Daar, midden in het weiland, is op de andere oever van de trekvaart een gelijknamig station verrezen, op de plek waar nu de Westergasfabriek staat. Het huidige Centraal Station dateert van 1889.

Van Amsterdam naar Haarlem

De schutterij zorgt voor muziek. De herberg doet goede zaken. Om één uur ’s middags zet de trein, gestookt op cokes, zich hortend en stotend in beweging. Twee stoomlocomotieven trekken de negen wagons, met driehonderd genodigden aan boord, richting de Spaarnestad. Even is er paniek, wanneer een van de locomotieven onderweg ontkoppeld raakt, maar met minder dan tien minuten vertraging komt de trein alsnog op zijn bestemming aan. De vrees van tegenstanders dat de koeien in de omliggende weilanden van slag zouden raken, blijkt ongegrond.

De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij

De spoorwegverbinding tussen Amsterdam en Haarlem gaat uit van een particulier initiatief, de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij. Ook het rijk heeft plannen met het spoor, maar die laten wat langer op zich wachten. In 1843 wordt het eerste deel van de Rhijnspoorweg van Amsterdam naar Arnhem in gebruik genomen, het traject waar de overheid de voorkeur aan heeft gegeven. De eerste machinisten in Nederland zijn overgekomen uit Engeland, waar men langer ervaring heeft op dit gebied. Daar waren al in 1804 stoomtreinen te bewonderen, terwijl er sinds 1830 ook een passagiersdienst rijdt, tussen Manchester en Liverpool.

Tekening van de eerste spoorlijn van Nederland: tussen Amsterdam en Haarlem, 1839

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<