Eenrichtingsverkeer

nr. image In 1595 voert de stad Amsterdam eenrichtingsverkeer in. Karren en sleden die over de Varkenssluis naar de Dam willen, dienen de Halsteeg te nemen (nu de Damstraat); en in omgekeerde richting juist de Pijlsteeg. Dat staat in een keur die op 15 februari van dat jaar door de schepenen wordt uitgevaardigd. Op overtreding komt een boete van een gulden te staan.

De keur van 1595

De keur bepaalt dat ‘alle de wagens ende sleden die van over de Varckensluijs ende daeromtrent vande Burchwallen nade Warmoestraet, off naden Dam begeren te zijn; haer passagie deur de Halsteeg sullen moeten nemen, zonder deur de Pijlsteegh te moegen kommen. Ende dat alle de Wagens ende Sleden die vande Dam, mitsgaders uut de Warmoesstraet ende de Nes omtrent den Dam, naede Burghwal, ofte over de Varckensluijs begeren te wesen, deur de Pijlsteegh sullen moeten passeren, zonder deur de Halsteegh haer wegh te moegen nemen.’

De bewoners van de smalle steegjes krijgen opdracht de straat voor hun huis vrij te houden. Ze mogen een bankje buiten zetten van maximaal twaalf duimen breed, en dat is ook precies hoe ver ze hun vensters open mogen doen.

Toenemende drukte

Met de toenemende drukte wordt het steeds belangrijker het verkeer in goede banen te leiden. Telde Amsterdam in 1585 nog 30.000 bewoners, een halve eeuw later zijn dat er 120.000. De koetsen en sledes waarmee de welgestelden zich over straat bewegen zijn een bron van ergernis en ongelukken. In de zeventiende eeuw vaardigt het stadsbestuur verschillende keuren uit die rijtuigbezitters verplichten de kortste route te nemen, overigens zonder veel resultaat.

Het eerste voetgangersgebied

Anders ligt dat met het eenrichtingsverkeer, dat wél een succes is. In 1596 moeten ook de steegjes ten westen van de Dam eraan geloven, de Gasthuissteeg (nu Paleisstraat) en de Vogelsteeg (die nu niet meer bestaat). Een kleine eeuw later wordt in de Beurssteeg het eerste voetgangersgebied van de stad gecreëerd: van half twaalf tot half twee, tijdens beurstijd, is de passage verboden terrein voor voertuigen.

Keur waarin het eenrichtingsverkeer wordt geïntroduceerd, 15 februari 1595

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<