Zeeburgerdorp

nr. image Lunch in de crèche van Zeeburgerdorp in december 1941, op een foto uit het archief van de Gemeentelijke Dienst Volkshuisvesting. Zeeburgerdorp was een ‘woonschool’, een wijk waar probleemgezinnen onder toezicht van een sociaal werker konden leren om ‘fatsoenlijk’ te wonen, zodat ze daarna konden doorstromen naar een gewone woning.

Stigmatiserend

Het idee voor de woonschool was afkomstig van de socialistische SDAP, die mensen niet zomaar wilde afschrijven als asociaal, maar ze in plaats daarvan betere omstandigheden wilde bieden om zich te ontwikkelen. Maar het project werkte natuurlijk erg stigmatiserend.

Controle

Het Zeeburgerdorp werd in 1926 gebouwd in Amsterdam Oost, aan het einde van het Zeeburgerpad. Het dorp bestond uit één straat met 56 betonnen huisjes. Die waren zo opgezet dat sociale controle optimaal was. Opzichteressen kwamen regelmatig inspecteren of de huizen schoon waren. De bewoners waarschuwden elkaar met klopsignalen als er een ambtenaar gesignaleerd was. Zeeburgerdorp had verder een badhuis, en er waren washokken en clublokalen. Het dorp had maar één toegang, en ook daarop was strenge controle.

Ontsmet

De woningopzichteressen selecteerden de gezinnen voor de woonschool. Hun bezittingen werden bij aankomst in Zeeburgerdorp ontsmet en ze moesten er een ‘verblijfsvergoeding’ betaling die te vergelijken was met de huur van een eenvoudige arbeiderswoning. Ongeveer de helft van de uitverkorenen bedankte voor een ‘controlewoning’ en veel huizen bleven leeg. De Amsterdammers die er wel kwamen wonen gingen meestal gebukt onder schulden, verslaving of ziekte. Zeeburgerdorp werd in 1944 afgebroken.

De crèche van Zeeburgerdorp, 1941

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<