Uitzicht vanuit het Tolhuis

nr. 010094000103 Deze ets toont het uitzicht vanuit het Tolhuis, een populaire uitspanning aan de noordkant van het IJ, waar je met een stoombootje naar toe kon varen. Van daaruit had je een prachtig zicht op de stad en op de schepen die over het IJ voeren. We zien het Oostelijk Havengebied, met vaag op de achtergrond de eilanden Oostenburg, Kattenburg en Wittenburg. De ets van James Mc Neill Whistler wordt bewaard in de Collectie Dreesmann.

Whistler

James Mc Neill Whistler (1834-1903) was Amerikaan van geboorte, maar woonde vanaf zijn twintigste in Londen. Whistler was schilder en lithograaf, maar vooral een begenadigd etser. Hij was een graag geziene gast in Holland; zijn werk hing onder andere in Den Haag en in het Rijksmuseum. Whistler bezocht ons land diverse keren, voor het eerst in 1863 toen twaalf etsen van hem tentoongesteld werden in Den Haag. Hij kreeg er een gouden medaille voor. Whistler was zeer vereerd met deze onderscheiding 'uit het land van Rembrandt'. Hij bezocht in die tijd ook Amsterdam, waar hij logeerde in een hotel in de Doelenstraat. Hij maakte tijdens deze reis voor zover bekend slechts één ets, en dat is deze.

Nooit saai

Whistler werd gewaardeerd om zijn etsen, zij schilderijen, maar ook om zijn levendige persoonlijkheid. Het was nooit sáái met Whistler. De schilder Philippe Zilcken schreef: 'Nooit vergeet ik Whistler, de exquise causeur die hij was, omringd door Jan Veth, Bauer, Witsen, om hem heen met de meest gespannen aandacht naar zijn woorden luisterende. Hij sprak natuurlijk over kunst...' En componist Alphons Diepenbrock: 'Whistler wordt in A(msterdam) en Den Haag erg gevierd, dineert voortdurend bij bewonderaars en houdt dan voortdurend speeches temidden van grote dronkenschap.'

‘Wondervol Amsterdam’

Volgens de gedreven Anglo-Amerikaan Whistler wisten de Hollandse schilders niet wat ze verzuimden door niets van hun 'wondervol Amsterdam' te maken, de stad die hij met al haar intieme steegjes mooier vond dan Venetië. Ze keken niet verder dan de grachten! Een vreemdeling — zoals hij, Whistler — moest hun erop wijzen.

Amsterdam gezien vanaf het Tolhuis, ets door J.A.M. Whistler, 1863

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<