Scheepswerf NDSM

nr. 010004004015 De Nederlandsche Dok- en Scheepsbouwmaatschappij kende vooral in de tijd van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog een periode van grote bloei. Aart Klein fotografeerde de werf in Amsterdam Noord in 1971. Niet veel later werd het bedrijf opgesplitst. In de jaren tachtig kwam er een einde aan de grootschalige scheepsbouw in Noord.

Voorloper

In 1845 werd op Oostenburg door de Koninklijke Fabriek voor Werktuigen een terrein aangekocht voor een werf waar ijzeren schepen gebouwd zouden kunnen worden. De Koninklijke werd in 1890 geliquideerd en ging in afgeslankte vorm verder als Werkspoor. Ontslagen arbeiders van de scheepswerf namen het initiatief om de werf weer in bedrijf te stellen.

Een doorstart

Het nieuwe bedrijf ging op 25 augustus 1894 officieel van start onder de naam De Nederlandsche Scheepsbouwmaatschappij. Toen de werf te klein werd voor de steeds grotere schepen, werd aan de overkant van het IJ, in Noord, een nieuwe werf in gebruik genomen.

NDSM

Vlakbij de nieuwe werf was de Nederlandsche Dok Maatschappij gevestigd, die zich voornamelijk bezig hield met reparatie van schepen. Na de oorlog besloten de twee bedrijven samen verder te gaan onder de naam NDSM: De Nederlandsche Dok- en Scheepsbouwmaatschappij.

Bloei

Het bedrijf met scheepsbouw, scheepsreparatie, scheepsmachinebouw en scheepsapparatenbouw kwam tijdens de jaren van de wederopbouw tot grote bloei. Hoogtepunten waren de tewaterlatingen van grote schepen, zoals in 1949 van het 16.844 brt metende passagiersschip Oslofjord door de Noorse kroonprinses. In 1966 werd een groot nieuwe hoofdkantoor geopend aan de Klaproosweg.

Moeilijke tijden

Het nieuwe hoofdkantoor kon echter niet verhullen dat er problemen waren in de scheepsbouw. De NDSM werd aanvankelijk een onderdeel van de Verolme Scheepswerven. In de jaren zeventig vonden in de scheepsbouw enorme reorganisaties plaats, waarbij de NDSM werd gesplitst in ADM (Amsterdamsche Droogdokmaatschappij) en NSM (Nederlandsche Scheepsbouwmaatschappij). Beide bedrijven werden geconcentreerd op het oude NDSM-terrein aan de Klaproosweg.

Het doek valt

De NSM bleek van het begin af aan een zorgenkindje. Subsidies hielden het bedrijf eerst op de been. De flinke orders die in 1981 binnenkwamen, kwamen te laat. In 1984 viel het doek voor de vierhonderd werknemers van de NSM. Enkele jaren later werd ook de ADM gesloten. Op het terrein staat nu, rond het IJplein, een groot complex woningen.

Scheepswerf NDSM, foto door Aart Klein, 1971

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<