De Granaatappel

nr. 015030000022_014 In 1854 vestigden de heren H. van der Masch Spakler en J. Tetterode samen met drie andere vennoten een suikerraffinaderij achter de Stadsschouwburg aan de Lijnbaansgracht, in en naast de oude achttiende-eeuwse suikerfabriek ‘De Granaatappel’. De volgende 75 jaar ontstond een uitgebreid gebouwencomplex, gedeeltelijk naar ontwerp van de bekende architecten G.B. en A. Salm. Hun tekeningen worden nu bewaard in het Stadsarchief. Tegenwoordig zijn de meeste gebouwen gesloopt, sommige onherkenbaar verbouwd. Op deze plek staan nu woningen, het politiebureau Lijnbaansgracht en bioscoop Cinecenter.

Suikerraffinaderij

De productie van suiker was een belangrijke Amsterdamse bedrijfstak en gaat terug tot in de zeventiende eeuw. Het was de eerste industrie in de stad die aan het begin van de negentiende eeuw massaal op stoomkracht overstapte. De productiewijze bleef lang traditioneel: de gezuiverde suikermassa liet men in vormen uitharden tot zogenaamde ‘suikerbroden’. Een nevenproduct van de suikerraffinage was stroop. De ruwe rietsuiker werd per schip aangevoerd uit de tropen. In de achttiende eeuw was dat uit Suriname, na 1830 van het Indonesische eiland Java.

Faillissement

Na het midden van de negentiende eeuw begon de opmars van de suikerbiet, die de rietsuiker als grondstof verdrong. Bedrijven moesten inspelen op gewijzigde omstandigheden, en er ontstond een felle internationale concurrentiestrijd. De suikerraffinaderij van Spakler & Tetterode ging in 1921 failliet. Door de ligging midden in de stad was de fabriek steeds slechter bereikbaar geworden.

Dit boek bevindt zich in de bibliotheek onder nummer 15030/103731.
Fotoalbum van suikerraffinaderij De Granaatappel, ca. 1910

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<