Speelhuis De Pijl

nr. 010097003136 Deze ets uit 1808 toont het chique interieur van speelhuis De Pijl aan de Pijlsteeg 27, waar tegenwoordig hotel Krasnapolsky staat. ‘Speelhuis’ of ‘musico’ was de benaming voor een luxueus bordeel. In het midden van de zaal dansen vier meisjes. Andere meisjes praten en drinken met de klanten. Op de achtergrond laat een knecht nieuwe bezoekers binnen. Die moeten zich eerst melden bij de bazin, die links achter een hoge balie zit.

Gokken

In een speelhuis zorgde een orkestje voor muziek en er werd veel gedronken, gekaart en gegokt. In musico’s als De Pijl en ook De Fortuyn aan de Nieuwmarkt werd klanten op die manier veel geld afhandig gemaakt.

Gedoogbeleid

Sinds de achttiende eeuw tolereerde het stadsbestuur met name dit soort luxe bordelen. De bestuurders hadden in de loop der eeuwen wel geprobeerd de prostitutie te beteugelen. Maar tot volledige uitroeiing waren ze nooit overgegaan. Prostitutie werd gezien als een fenomeen dat nu eenmaal hoorde bij een grote havenstad.

Fatsoenlijke burgers

Veel eerzame, christelijke Amsterdammers was de prostitutie wél een doorn in het oog. Zo vergaderde de Vereniging tot Bestrijding der Prostitutie op maandag 7 november 1887 in een zaaltje aan de Warmoesstraat. De leden wonden zich op over de prostitutie die in Amsterdam welig tierde. Mede dankzij deze beweging werd in 1911 het landelijke bordeelverbod ingevoerd.

Soirée in muziek- en speelhuis De Pijl in de Pijlsteeg, ets en aquatint door E. Maaskamp, 1809

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<