Kunstbeschouwing

nr. 010097006543 Josephus Augustinus Brentano was koopman, filantroop en kunstliefhebber. Hij woonde aan de Herengracht 544 en zijn huis was voor een groot gedeelte speciaal ingericht om zijn kunstverzameling op haar voordeligst te kunnen tonen. Zijn vriend, de schilder Adriaan de Lelie, hielp Brentano bij zijn kunstaankopen en maakte schilderijen van zijn 'kunstkamer' en van de koopman/kunstliefhebber zelf. De Lelie tekende hier een avondje kunstbeschouwing met vrienden.

Vriendenboek

In een tijd waarin er nog geen musea bestonden, was het de gewoonte om 'kunst te kijken' bij iemand thuis. Op deze bladzijde uit het liber amicorum (vriendenboek) van Brentano zien we zo'n bijeenkomst. Elf heren hebben zich om een tafel geschaard om de nieuwe aanwinsten te bekijken, en vooral kritisch te bespreken. Sommigen roken een pijpje, anderen bladeren door de prenten of zijn in beschouwing verzonken. Brentano zelf heeft zijn benen genoeglijk uitgestrekt naar de kachel, een Goudse pijp in de hand. Hij hield van dit soort avonden, dat kun je zien. Adriaan de Lelie heeft rond 1812 dit samenzijn getekend.

Kunstmin

J.A. Brentano stamde uit een oud Italiaans-Oostenrijks geslacht dat rijk was geworden door de handel. In 1733 werd een handelskantoor gevestigd in Amsterdam, waar de vader van Josephus het beheer over kreeg. Josephus Brentano, aan wiens portretten zijn Italiaanse achtergrond goed is aan te zien, ontwikkelde zich tot een ijverig kunstverzamelaar die niet te beroerd was om wat geld uit te geven, gezien dit versje bij zijn omkranste portret:

'Zo moet Brentano's Beeld met bloemen kranssen prycken
Terwijl Zijn Geest vol vuur voor kunst en kunstmin blaakt
Den kunstenaaren helpt, Zijn gunsten staeg doet Blyken
Dit is het waare Doel! Zo word de Kunst volmaakt.'

Kunstbevordering

Brentano deed niet alleen zijn best om een ruime (meer dan vierhonderd stuks) en representatieve collectie bij elkaar te brengen, maar stelde die ook ruimhartig open voor jonge kunstenaars, die zo door het maken van kopieën hun kennis en vaardigheid konden vergroten Bovendien was hij 'bevorderaar' van eigentijdse kunst en organiseerde hij thuis kunstbeschouwingen.

Kunstbeschouwing bij Brentano, Herengracht 544, tekening door Adriaan de Lelie, ca. 1812

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<