Het nieuwe Doolhof

nr. 010097011866 Ook in de zeventiende eeuw maakten Amsterdammers graag een uitje naar een pretpark. Voor doolhof de Orange Pot werd reclame gemaakt door middel van een drukwerk waarop alle bezienswaardigheden staan afgebeeld. Met een warme aanbeveling: 'Liefhebbers Vande Konst Komt Siet dees Nieuwe Wercken Waerin ghij Alle daech noch meerder Lust Sult Mercken.' De belangrijkste attractie was een ingenieuze fontein, ontworpen door Jonas Bargois. De prent dateert uit 1632.

Politieke fonteinen

Voor de zeventiende-eeuwers waren fonteinen een grote bron van vermaak. Om en tussen de fonteinen in de Orange Pot lag een pad waarin zogenaamde bedriegertjes verborgen zaten, die de bezoekers zo nu en dan met waterstralen verrasten. De fonteinen van Bargois waren voorzien van allerlei politiek geïnspireerd beeldhouwwerk. Zo zien we in de grootste fontein de Nederlandse leeuw met onder zijn linkerachterpoot de kop van wellicht de Spaanse legeraanvoerder Alva. Een andere fontein, de Zeven Provinciën, draagt als opschrift zelfs 'VIVE ORANGE'. Ook in zijn andere attracties droeg Bargois zijn protestante Oranjegezindheid uit. Alleen de olifantenschedel zal wel geen politieke lading gehad hebben.

Waalse ondernemer in Amsterdam

Jonas Bargois (1582-1629) legde de eerste fonteinen aan in Amsterdam, de eerste in een pleziertuin bij een herberg op de hoek van de Prinsengracht en de Looiersgracht. In Parijs was hij al in de fonteinenbranche werkzaam geweest, maar na zijn vlucht naar Amsterdam (als protestant was hij in Frankrijk zijn leven niet altijd zeker) trof Bargois noch fonteinen noch opdrachtgevers aan. Hij begon dus voor zichzelf, eerst in een al bestaande 'doolhoftuin', later op het aangrenzende terrein, dat om die reden het 'Nieuwe Doolhof ' genoemd werd. Lubbert Jansen Root, wiens portret linksonder staat, trouwde na het overlijden van Bargois met diens weduwe en werd de nieuwe uitbater van de doolhoftuin.

Reclame voor het nieuwe doolhof 'inde Orange Pot', prent door Hessel Gerritsz, 1632

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<