Eerste koffiehuis

nr. image In 1667 liet Abraham Kick zich inschrijven als poorter (burger) van Amsterdam. Als beroep gaf de Engelsman ‘koffieverkoper’ op. Kick was namelijk uitbater van het eerste koffiehuis in de stad.

Koffiedrankbereider

Vanuit de islamitische wereld veroverde het koffiehuis halverwege de zeventiende eeuw ook West-Europa. De vroegste berichten over koffiehuizen in de Republiek dateren van 1663 en komen uit Amsterdam. In dat jaar sloot een ‘koffiedrankbereider’ een contract met een verkoper van koffie en koekjes. Twee jaar later zou een Griekse ondernemer een lening zijn aangegaan om koffiebonen, chocoladekoekjes, melk, hout, turf en meubels aan te schaffen. Het is onbekend of hij hiermee ook een koffiehuis is begonnen.

Mister Kick

Concreter bewijs over het eerste koffiehuis in Amsterdam – en daarmee ook het eerste in de Republiek – stamt eveneens uit 1665. Een gevangen Engelsman had een pamflet laten drukken door een klant van een ‘coffijdranck-vercoper in de Bloetstraet’ (Archief 5061, inv.nr. 316, verhoor d.d. 24-7-1665, p. 230A). De naam van die uitbater blijft in nevelen gehuld. In de literatuur staat de ‘eerste Coffy-maecker van Hollant’ bekend als ‘meester Kit’. Die ‘mister’ was Abraham Kick, een in de Engelse stad Norwich geboren koopman. Aanvankelijk woonde hij in Delft, waarvandaan hij met zijn tweede vrouw naar Amsterdam verhuisde.

‘The coffy men’

Naast koffieschenker was Abraham Kick actief als tabakshandelaar en tolk en arbiter voor de Britse koopliedengemeenschap in Amsterdam. Hij was een fervent tegenstander van de Engelse koning. Kick en diens medestanders werden ‘the coffy men’ genoemd, omdat ze elkaar ontmoetten in koffiehuizen. In 1682 bood hij in zijn koffiehuis in de Warmoesstraat onderkomen Shaftesbury, een van hoogverraad beschuldigde Whig, die het leven liet in zijn logeerbed.

Propagandamateriaal

Kick trad ook op als commissionair in de trans-Atlantische handel, onder meer in suiker (import) en wijn (export). Voor de president van Harvard College in Boston liet hij in Amsterdam een van diens traktaten drukken, voor verspreiding in de Nieuwe Wereld. In Amsterdam bleef de ballingengemeenschap rond Kick ageren tegen de Engelse koning, zoals door het verspreiden van propagandamateriaal in koffiehuizen. Rond 1700 telde Amsterdam ruim dertig koffiehuizen.

Inschrijving van Abraham Kick in het Generael Poorterboek, 19 april 1667

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<