Edelmoedig verraad

nr. 010055000411 Reinier Vinkeles tekende het toneel van de oude Amsterdamse schouwburg aan de Keizersgracht. Het decor stelt een troonzaal voor. In die troonzaal speelt zich een scène af uit het toneelstuk Arzases of het edelmoedig verraad.

Edelmoedig verraad

Arzases of het edelmoedig verraad werd in 1722 geschreven door Balthasar Huydecoper. Het toneelstuk gaat over de strijd om de heerschappij over de Parthen, een Perzisch volk uit de Oudheid. Op de tekening is het slot van het stuk te zien. De rechtmatige heerser Arzases heeft de macht weer in handen en staat bij de troon. Op de voorgrond, met de dolk, staat zijn oom Tiridates. Die heeft Arzases geholpen de usurpator Varanes van de troon te stoten. Varanes heeft zichzelf doorstoken, en zijn dochter Arsinoë wil zijn voorbeeld volgen.

Schouwburg

Aan de Keizerskracht, waar nu nummer 384 is, bouwde Samuel Coster in 1617 een houten schouwburg. In 1637 werd die vervangen door een stenen gebouw. Nog geen dertig jaar later kreeg de schouwburg een grote opknapbeurt. Hij werd toen ingericht volgens de meest moderne, uit Italië afkomstige opvattingen over hoe een theater eruit moest zien. In 1772 brandde de schouwburg aan de Keizersgracht af. Daarna werd aan het Leidseplein een nieuwe schouwburg gebouwd.

De Troonzaal

Het decor van De Troonzaal bestond uit de wanden en het plafond van De Oude Hofgalerij, een decor dat rond 1680 geschilderd was door Gerard Lairesse. Dat stelde een lange, symmetrische galerij voor met in nissen links en rechts beelden van antieke goden en helden. Het decor kon veranderd worden door het achterdoek te vervangen. Voor De Troonzaal kwam er dan een doek met daarop een indrukwekkende vergulde troon. De troon rustte op twee halfronde trappen, erachter hing een prachtig tapijt en aan weerszijden stonden beelden.

Reinier Vinkeles

Reinier Vinkeles (1741-1816) was tekenaar en graveur. Afbeeldingen van de stad waren in de achttiende eeuw erg in trek bij de Amsterdamse burgers. Vinkeles was een van de belangrijkste zogenaamde topografische kunstenaars. Zijn vele tekeningen geven een mooi beeld van het Amsterdam van zijn tijd.

Toneeldecor De Troonzaal met een scène uit Arzases of het edelmoedig verraad, tekening Reinier Vinkeles, derde kwart achttiende eeuw

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<