Gonne Donker

nr. image Op 2 maart 1918 werd Hillegonda Everdina Donker in Ilpendam geboren. In 1937 deed ze als eerste Nederlandse vrouw mee aan het WK allroundschaatsen. Ze trainde hiervoor op kunstijsbaan bij het Sportfondsenbad in Oost.

Mannenslagen

De oudste melding van de schaatser Gonne Donker is van 26 januari 1933. Ze reed als veertienjarige een direct duel tegen Ma de Dood uit Landsmeer, in die tijd in de buurt een bekende hardrijster. ‘Op het midden der baan suist Gon met “mannenslagen” de Landsmeerder favoriete voorbij,’ ziet een lokale verslaggever.

Eerste kunstijsbaan

Donker had het geluk dat precies in die tijd de kunstijsbaan in Amsterdam werd geopend, gelegen achter het Sportfondsenbad in Oost. Het was de eerste van ons land, geopend in 1934. Ze reisde daarom veel naar Amsterdam voor trainingen en wedstrijden. ‘Onze jonge dorpsgenoote mej. Donker zal, hopen wij, hier gelijk vorigen winter menige triomf behalen,’ zo hoopte de Schuitemakers Purmerender Courant van 15 oktober 1935. Al een jaar later werd ze geselecteerd door de schaatsbond voor trainingen in Davos en het WK allroundschaatsen van 30 en 31 januari 1937. Ze was toen al enkele maanden in training op de Amsterdamse baan.

Uniek

Haar uitverkiezing voor het wereldkampioenschap was uniek, want tot dat moment had de KNSB nog maar weinig belangstelling getoond voor het vrouwenschaatsen. Als enige vrouw zat ze opeens in een Nederlandse mannenploeg in Davos, voor haar de enige kans voor serieuze wedstrijden. Voor de Tweede Wereldoorlog waren er nog geen Nederlandse kampioenschappen voor vrouwen, geen EK’s en geen Olympische Spelen.

Ilpendam

De inwoners van Waterland volgden Donker intensief. In ruil beloofde ze alles te doen om Ilpendam een wereldkampioenschap te bezorgen. Na een vijfde plaats was het dorp in een feestroes. Tijdens de huldiging sprak Donker enkele woorden: “Ik kan wel een beetje schaatsenrijden, maar spreken niet. Daarom als jullie wat meer wilt weten en foto’s wilt zien, kan je gerust bij me thuis komen!”

WK

Ook in 1938 en 1939 ging Donker naar het WK allround en won de laatste keer zelfs de 500 meter. Ze was daarmee de eerste Nederlandse vrouw die een internationale schaatswedstrijd won! Een val op de 5000 meter en een diskwalificatie verpeste op het laatste moment een succesvol WK van 1939, want anders was ze tweede geworden op de eindranglijst.

Verenigde Staten

In de oorlog stopte Donker met schaatsen. Ze trouwde met Hendrik Zwarensteyn en verhuisde in 1950 naar de Verenigde Staten. Ze bleef daar wonen tot haar dood op 5 februari 2005.

De eerste kunstijsbaan van Nederland, prentbriefkaart, 1935

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<