De Jaap Edenbaan

nr. image Op deze luchtfoto van 29 januari 1962 is de Jaap Edenbaan pas één maand in gebruik. Het was de eerste 400 meter-kunstbaan van Nederland, de derde wereldwijd. Het idee om deze te vernoemen naar schaats- en wielerlegende Jaap Eden was bedoeld ‘om de herinnering aan deze roemrijke sportman vast te leggen’. Precies drie maanden later kreeg zijn kleinzoon Jaap Eden III de eer om deze baan te openen.

Belang

De opening van deze baan was van fundamenteel belang voor de schaatssport in ons land, want tot dat moment moesten zij vaak naar het buitenland voor hun trainingen. Eindelijk konden de Nederlandse toppers in eigen land blijven. De gewone liefhebber had er ook veel belang bij, want er kon altijd geschaatst worden – ongeacht of er natuurijs was.

Sociaal Verbond en Sportbelangen

De eerste plannen voor een kunstijsbaan in Amsterdam bestonden al veel langer, want al in 1955 was er een voorstel voor een commerciële sporthal naast het Olympisch Stadion, inclusief een kunstijsbaan van 60 bij 26 meter. Het werd nooit uitgevoerd, ondanks het groeiende tekort aan sportaccommodaties.
In 1958 richtte de Amsterdamse tafeltennisser Cor du Buy het Sociaal Verbond en Sportbelangen op, een stedelijke politieke partij die meer aandacht wilde voor sport. In de vier jaar dat deze partij in de gemeenteraad zat, lukt het om meer aandacht te krijgen voor het gebrek aan sportaccommodaties in de stad.

Stichting Sportinitiatieven Amsterdam

Een andere belangrijke groep was de Stichting Sportinitiatieven Amsterdam, opgericht in 1958 met vooraanstaande sportofficials als Ben Arts, Kick Geudeker, Hans van Swol, Hans Tetzner en Adrie Zwartepoorte. In december 1960 vertelde stichtingsvoorzitter Jaspers voor het eerst over de planen voor de ijsbaan. Met succes, want twee maanden later namen de Nederlandse Sport Federatie en het college van Burgemeester en Wethouders het besluit om de kunstijsbaan aan te leggen.

Schaatssucces

Precies in het weekend dat Henk van der Grift als eerste Nederlander in 56 jaar het WK allround won, werd besloten tot de bouw van de Jaap Edenbaan. Op 21 februari 1961 was het daarom dubbel feest voor de Nederlandse schaatsers met een wereldtitel en de komst van de eerste kunstijsbaan van ons land. De Jaap Edenbaan is niet alleen aan Van der Grift te danken, alhoewel de vreugde vanwege zijn wereldtitel het beslissende zetje was – al helemaal in een tijd dat Nederlands schaatssucces niet vanzelfsprekend was.

Laatst bijgewerkt op 9 juli 2018
Luchtfoto van de Jaap Eden Kunstijsbaan, Radioweg 64 en omgeving, 1962

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<