Uitbreidingsplan Berlage

nr. 010056000003 De bekende architect H.P. Berlage maakte een ontwerp voor de uitbreiding van Amsterdam aan de zuidkant van de oude stad. Het werd Plan Zuid genoemd. Nadat Berlages eerste plan was afgekeurd, diende hij een tweede plan in dat in 1917 de goedkeuring van de gemeenteraad kreeg. De eerste huizen verrezen er in de jaren twintig.

Brede lanen

Berlage brak in zijn Plan Zuid met de wijze waarop tot dan toe in Amsterdam gebouwd was. In plaats van de benauwde en saaie straten van de negentiende-eeuwse stadsuitbreidingen maakte hij een artistiek ontwerp met veel aandacht voor het silhouet van de gebouwen, het perspectief van de straten, groenvoorzieningen en waterwegen. Het nieuwe stadsgedeelte moest brede lanen krijgen en royale pleinen en hoofdstraten, maar ook intieme zijstraten en verrassende doorkijkjes.

Wolkenkrabber

Berlage wilde oorspronkelijk alle belangrijke kruispunten accentueren met hoge, monumentale gebouwen. In het uiteindelijke plan is daar veel minder van terug te vinden dan eerst de bedoeling was. Wel zorgt op het Victorieplein de Wolkenkrabber voor een opvallend verticaal accent.

Amsterdamse School

Berlage heeft zelf geen gebouwen voor de nieuwe buurt ontworpen. De ontwerpers waren architecten van de nieuwe Amsterdamse School. Zij behandelden de gevelwand alsof het een beeldhouwwerk was. Ze gebruikten rijke materialen, decoratief metselwerk en een grote verscheidenheid aan raamvormen, siersmeedwerk en sculptuur.

Berlage

H.P. Berlage wordt wel de vader van de moderne Nederlandse architectuur genoemd. Een heldere constructie en eerlijk materiaalgebruik stonden bij Berlage voorop. Berlage beschouwde een straat niet meer als een aaneenschakeling van huizen, maar als een blok dat in zijn geheel vorm moest krijgen.

Uitbreidingsplan voor Amsterdam Zuid door H.P. Berlage, 1917

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<