Grachtengordel

nr. 010095000001 Stadsingenieur Jacob Bosch tekende in 1679 heel precies het gedeelte van de Amsterdamse grachtengordel dat vanaf 1662 werd aangelegd tussen de Leidsegracht en de Binnen Amstel. Huizen, tuinen en bedrijven zijn ingetekend. Te zien is dat in 1679 nog niet alle erven waren volgebouwd.

Stadsuitbreiding

Aan het eind van de zestiende een het begin van de zeventiende eeuw trokken steeds meer mensen naar het welvarende Amsterdam. In 1613 werd daarom begonnen aan een groots uitbreidingsproject, dat de daaropvolgende zestig jaar in beslag nam. Om het oude stadscentrum kwam de grachtengordel te liggen.

Grachtengordel

Er werden drie grote grachten gegraven: de Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht. Deze drie hoofdgrachten waren onderling verbonden door dwarsgrachten en dwarsstraten, die uitliepen op de bestaande verkeerswegen van de binnenstad. Achter de grachten kwamen een wal en een fortificatie, waar nu de Nassaukade en Stadhouderskade zijn.

Rijk en arm

Langs de hoofdgrachten kwamen de huizen en kantoren van de welgestelde kooplieden; daartussen en daarnaast werden volksbuurten aangelegd, zoals de Jordaan. Aan de grachten waar de rijke burgers kwamen te wonen, verrezen royale huizen, vaak met tuinen erachter. Bedrijven die vuil, rook, stank of lawaai veroorzaakten werden er geweerd.

Atlas Kok

De vogelvluchtkaart van Jacob Bosch is één van de topstukken uit de Amsterdam-collectie die de restauratiearchitect A.A. Kok (1881-1951) aan het begin van de vorige eeuw bijeenbracht. Kok verzamelde met het doel informatie over de bouwkunst van Amsterdam bijeen te brengen. Zijn ruim dertienduizend objecten tellende verzameling werd in 1981 verworven voor het Gemeentearchief, nu het Stadsarchief Amsterdam.

De grachtengordel tussen Leidsegracht en Binnen Amstel, tekening door Jacob Bosch, 1679

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<