School voor Slechthoorenden

nr. 010012000547 Een foto van een klas van de School voor Slechthoorenden aan de Plantage Muidergracht 30 van omstreeks 1920. Het speciale onderwijs voor kinderen met een gehoorstoornis stond nog in de kinderschoenen. Tot de stichting van deze school in 1914 gingen slechthorende kinderen naar het reguliere onderwijs. De foto komt uit het archief van de dienst Publieke Werken.

Speciaal onderwijs

In 1914 wees professor H. Burger bij de oprichting van de Vereniging ‘School voor Slechthoorenden’ in Amsterdam op het grote belang van speciaal onderwijs voor ‘hardhoorende’ kinderen: kinderen met een gehoorstoornis. Slechthorende kinderen werden op een normale school vaak ten onrechte voor dom, lui of achterlijk aangezien. Speciaal onderwijs met aandacht voor hoor- en spreekoefeningen en lessen in liplezen was er al wel in bijvoorbeeld Parijs en Berlijn, maar nog niet in Amsterdam. Burger verwachtte dat ongeveer 120 leerlingen in Amsterdam na een onderzoek door een schoolarts voor een plaats op een school voor slechthorenden in aanmerking zouden komen. De School voor Slechthoorenden op de Plantage Muidergracht 30 ging al op 9 september 1914 van start.

Stemtrillingen

De foto geeft een indruk van de manier waarop de kinderen onderwezen werden. De banken zijn zo geplaatst, dat de kinderen elkaar en de onderwijzers in het gezicht kunnen kijken. De onderwijzer vooraan laat het jongetje met zijn hand de stemtrillingen van zijn keel voelen. Het jongetje moet de klank, die hij voelt, zo goed mogelijk nabootsen. De onderwijzer linksachter kijkt peinzend naar het meisje: het ‘observeren’ van de leerlingen in hun ontwikkeling werd van groot belang geacht. De derde leraar kijkt vanuit de gang achter het ruitje toe. Een van hen moet onderwijzer N. Lok zijn, die in 1941 na een 25-jarig dienstverband met pensioen ging.

Gymnastiek

De bekende orthopedagoge Wilhelmina Bladergroen was voor de oorlog als leerkracht bij de school betrokken. Bladergroen begon haar loopbaan als lerares lichamelijke opvoeding en gaf ook hier gymnastiek.

Prof. H. Burgerschool

In 1948 nam de gemeente Amsterdam het bestuur over van de school, die inmiddels Prof. H. Burgerschool heette. In het onderwijs aan slechthorende kinderen is jarenlang een felle strijd gestreden tussen voor- en tegenstanders van het onderwijs in gebarentaal. Zou het leren van gebarentaal de kinderen isoleren van de goedhorende omgeving of was deze manier van communiceren juist gunstig voor hun ontwikkeling? Op de Prof. H. Burgerschool, die nog steeds bestaat, nu in de Jan Sluijterstraat 5 in Slotervaart, is een compromis gevonden. Er wordt onderwijs gegeven ‘met ondersteunende gebaren’.

School voor slechthorende kinderen, archief van de dienst Publieke Werken, ca. 1920

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<