Illustere School

nr. image De voorloper van de Universiteit van Amsterdam, het Athenaeum Illustre, aan de Oudezijds Voorburgwal op een met de hand ingekleurde ets van Pieter Schenk van rond 1710.

Athenaeum

Het Athenaeum Illustre – de Doorluchtige School – was in 1632 de eerste instelling voor hoger onderwijs in Amsterdam. Het lesprogramma van het Athenaeum leek op dat van een universiteit, maar studenten konden er niet promoveren. Pas in 1877 werd het Athenaeum Illustre een echte universiteit, nu de Universiteit van Amsterdam.

Vossius en Barlaeus

Op de prent staat te lezen dat de school in 1632 begon met de “Opper Leermeesteren” Gerard Vossius en Caspar Barlaeus. De nieuwe hoogleraar geschiedenis Gerard Vossius sprak bij de plechtige inwijding op 8 januari 1632 de openingsrede uit. Die ging over het nut van de geschiedenis. Een dag later hield Caspar Barlaeus zijn oratie over de wijze koopman, de mercator sapiens. Barlaeus werd hoogleraar wijsbegeerte en welsprekendheid.

Agnietenkapel

De lessen van het Athenaeum waren in de voormalige Agnietenkapel aan de Oudezijds Voorburgwal 231. Dat was de oude kapel van het nonnenklooster van de franciscaanse zusterorde van de heilige Agnes. De kapel was in handen van de stad gekomen toen Amsterdam met de alteratie van 1578 protestants was geworden. Op de zolder van de Agnietenkapel kwam de ‘stadsboekerij’, de voorloper van de universiteitsbibliotheek.

Pieter Schenk

Pieter Schenk (ca. 1655-1713) was een uit Duitsland afkomstige graveur en uitgever. In 1687 trouwde hij in Buiksloot met de zus van prentverkoper Gerard Valck, Agata. Samen met Valck werkte Pieter Schenk jarenlang in een zaak aan de Dam als verkoper van prenten en uitgever en drukker van kaarten, atlassen, architectuurtekeningen en globes.

De Illustre School, prent door Pieter Schenk, 1632

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<