Blaeu

nr. image De Atlas novus was de eerste atlas die bij de bekende Amsterdamse uitgever Joan Blaeu verscheen. Voluit heette de atlas Theatrum orbis terrarum, sive, Atlas novus: ‘toneel van de wereld, ofwel nieuwe atlas’. Blaeu volgde met die titel het voorbeeld van Abraham Ortelius, die in 1570 de allereerste wereldatlas had samengesteld.

Zeshonderd kaarten

Joan Blaeu gaf de atlas in twee delen uit. Het eerste deel verscheen in 1635. Behalve kaarten bevatte de Atlas novus tekst in het Nederlands, Latijn, Duits en Frans. Latere uitgaven van de atlas werden steeds omvangrijker. In 1662 verscheen ten slotte de Atlas maior, in elf delen met bijna zeshonderd kaarten en drieduizend pagina’s tekst in het Latijn. Het was een van de grootste en duurste uitgaven van de zeventiende eeuw.

Kaartenmakers

Drukker en uitgever Joan Blaeu (1596-1673) werd wereldberoemd met zijn kaarten en atlassen. Hij volgde daarmee in de voetsporen van zijn vader, de cartograaf en globemaker Willem Jansz Blaeu (1571-1638). Die kwam oorspronkelijk uit Alkmaar, maar had zich in 1599 in Amsterdam gevestigd, waar hij in 1633 de officiële kaartenmaker van de Verenigde Oost-Indische Compagnie was geworden. Na zijn dood in 1638 zette zijn zoon Joan, samen met zijn broer Cornelis, de zaak voort.

Bloemgracht

De uitgeverij van Blaeu was aanvankelijk gevestigd in de Lastage, het oude Amsterdamse havengebied. Later verhuisde Blaeu naar het bedrijvige Damrak, naar het pand De Vergulde Sonnewijser. Vanaf 1637 was het bedrijf gevestigd aan de Bloemgracht.

Deze atlas bevindt zich in de bibliotheek onder nummer 15030/129058.
Een kaart met Amstelland in de Theatrum orbis terrarum, sive, Atlas novus door Joan Blaeu, 1640

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<