Moriscos

nr. image Tussen september 1609 en 1614 dwong de Spaanse koning Filips III de islamitische bevolking zijn land te verlaten. Circa driehonderdduizend mannen, vrouwen en kinderen namen de benen: de grootste religieuze vluchtelingenstroom in de vroegmoderne geschiedenis. De meeste moriscos vluchtten naar Noord-Afrika; anderen gingen verder naar het oosten.

Eerste moskee

Enkele moriscos reisden naar de Republiek der Verenigde Nederlanden. Volgens de hertog van Medina Sidonia waren het er zelfs velen, die een warm welkom kregen van de Hollanders. Frans van Dusseldorp (1566-1615) schreef dat een aantal moriscos onmiddellijk neerstreek in Amsterdam, waar hun een plaats voor bijeenkomsten (‘synagoga’) zou zijn toegewezen. Verdere aanwijzingen voor deze ‘eerste moskee van Nederland’ zijn er niet.

Vluchtelingen in Amsterdam

Ook van de vluchtelingen zelf is nauwelijks een spoor terug te vinden. Een zeldzame verwijzing naar de moriscos is te vinden in het hierbij afgebeelde besluit van de vroedschap van 19 maart 1610. De regenten hadden gehoord dat er op Texel enkele families van de verdreven moren waren aangekomen. Zij wisten niet hoe ze de nieuwkomers moesten behandelen en vroegen hierover advies aan de leden van de gewestelijke vergadering, de Staten van Holland. Dat advies is helaas niet vastgelegd in de resoluties van de Staten. De verdere lotgevallen van de vluchtelingen zijn onbekend. Een aantal moriscos zou zijn doorgereisd naar Istanbul.

Resolutie van de Vroedschap met vermelding van Spaanse vluchtelingen in Amsterdam, 19 maart 1610

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<