De Gouden Bocht

nr. 010097000033 Vanaf 1662 werd de Herengracht, die eerst maar tot het Koningsplein liep, doorgetrokken tot aan de Amstel. De nieuwe bocht in de Herengracht bij de Spiegelstraat was meteen het deftigste deel van de hele grachtengordel. Vanwege de geweldige rijkdom van de bewoners noemden de Amsterdammers dit gedeelte van de gracht de Gouden Bocht. Jan van Call maakt tegen het eind van de zeventiende eeuw deze bijzondere kleurenprent van de statige huizen daar.

Grote huizen

De huizen in de Gouden Bocht zijn heel anders dan de smalle grachtenpanden van vijftig jaar eerder. De herenhuizen beslaan dubbele percelen en zijn dus veel breder en dieper. Achter de panden gaat dikwijls ook nog een fraaie tuin schuil.

Strakke gevels

De trap- en klokgevels die in de eerste helft van de zeventiende eeuw zo populair waren, zijn vervangen door strakke gevels. Volgens de laatste classicistische mode kozen de welgestelden voor rechte kroonlijsten op hun chique huizen, soms versierd met beeldhouwwerk. Dubbele trappen met bordes verleenden de huizen nog meer grandeur.

Jan van Call

Jan van Call (1656-1703), oorspronkelijk uurwerkmaker van beroep, heeft een aantal Amsterdamse watergezichten getekend, waaronder drie van de Herengracht. Hij tekende in een opmerkelijke stijf-classicistische stijl, die goed past bij de statige huizen van de Gouden Bocht.

Kleurendruk

Het met de hand inkleuren van prenten was in de zeventiende eeuw heel gewoon. Deze prent is echter in kleur gedrukt volgens een nogal omslachtige methode waarbij de koperplaat met gekleurde inkt werd ingewreven. De methode is genoemd naar de uitvinder: Johannes Teyler. Van Call was een leerling van hem.

Schouwspel van wonderen

Vanaf het midden van de zeventiende eeuw verschenen in Amsterdam series prenten van stadsgezichten met onderschriften in meerdere talen. Deze prent van de Gouden Bocht is opgenomen in het Admirandorum quadruplex spectaculum, oftewel het ‘Vierdubbeld schouwspel van wonderen’ met prenten van Van Call, uitgegeven door Petrus Schenk.

De Gouden Bocht van de Herengracht, kleurenprent door Jan van Call, 1694

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<