Loterijprent

nr. 010097000038

Voor de crancksinnighe menschen

Dit is reclame voor een loterij ten bate van de uitbreiding van het Dolhuis — de inrichting voor krankzinnigen — in 1592. Rechts staat het oude Dolhuis aan de Kloveniersburgwal afgebeeld en links de beoogde uitbreiding. Eronder zijn de prijzen afgebeeld die gewonnen konden worden.

Zes stuivers

Een lot kostte zes stuivers. Je kon er kostbare bokalen, bekers, lepels en geld mee winnen. De regels voor de loterij zijn gedrukt op twee aparte pagina’s, hier geplakt onder de prent. De voorstelling voor de prent is gesneden uit vier houtblokken, de tekst eronder uit twee. De blokken werden gedrukt op losse vellen papier, die daarna aan elkaar werden geplakt. De maker is 'Herman Janszoon Muller, figuersnijder, wonende in de Warmoesstraat, in den vergulden Passer'.

Trekking loterij geschilderd

De trekking van de loterij was op 14 augustus 1592 op een podium op het Rusland. Van deze gebeurtenis, die dag en nacht duurde, maakte Gillis Coignet een schilderij dat nu in het Amsterdam Museum hangt.

Het Dolhuis

Het Dolhuis was in 1561 gesticht dankzij een schenking van lakenkoopman Hendrick Pouwelsz. In 1615 kon het worden vergroot met 28 ‘dolhuyskens’. Verdere uitbreidingen volgden in 1637 en 1765. In 1792 werd het Dolhuis opgeheven; het gebouw is daarna afgebroken.

Loten voor het goede doel

De loterij was ook vroeger al een goede manier om geld in te zamelen. Er zijn uit de zestiende en zeventiende eeuw meer prenten bewaard met reclame voor loterijen ten bate van bijvoorbeeld uitbreidingen van kerken of voor slachtoffers van rampen.

Loterijprent ten behoeve van het Dolhuis, 1592

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<