Groentemarkt

nr. 010001000556 Hermanus Petrus Schouten maakte in 1778 een tekening van de levendige groentemarkt op het Oudekerksplein. 'De Oude kerk en groentemark Soals dezelven tussen twaalf en Een Uuren zig vertoont,' schreef hij op de achterkant. Tuinders uit de Diemermeer en de Bijlmermeer verkochten hier op maandag en vrijdag tussen twaalf en één uur hun waren.

De groentemarkt

Het marktwezen hoort bij Amsterdam. De bloemenmarkt, de vismarkt en de groentemarkt, ieder met hun eigen plek. In de achttiende eeuw was de groentemarkt aan de Prinsengracht. Maar de aangewezen plek werd te krap. Daarom mochten tuinders uit de Diemermeer en de Bijlmermeer op maandag en vrijdag hun waar verkopen op het Oudekerksplein.

Oude Kerk

Op de tekening is het zuidelijke portaal van de Oude Kerk te zien. De Amsterdammers hadden in de loop van de tijd allerlei kapellen aan de veertiende-eeuwse Oude Kerk gebouwd. En daartegenaan waren weer andere gebouwtjes verrezen. Links van het portaal zijn twee van die kapellen met puntgevels. Daarvoor het doodgravershuis en het kantoor van de huiszittenmeesters, die zorg droegen voor de armen. Rechts is voor het zuidelijke dwarsschip van de kerk een woonhuis gebouwd. Helemaal rechts het hoge dak van de Buitenlandvaarderskapel, het lagere dak van de voormalige sacristie en daarvoor de keuken van de kosterswoning. Op de achtergrond doemt de Oudekerkstoren op.

Details

In de tweede helft van de achttiende eeuw waren afbeeldingen van Amsterdam en het leven in de stad erg populair. Hermanus Petrus Schouten (1747-1822) was een van de kunstenaars die zich aan dit topografische genre wijdden. Hij tekende heel precies, met veel oog voor details. Voor zijn tekening van de Oude Kerk had Schouten ter plekke, aan de Oudezijds Voorburgwal, een voorstudie gemaakt. Die wordt ook bewaard in het Stadsarchief. De voorstudie verschilt op een paar punten van het resultaat. Een boom die niet handig gesitueerd was, verplaatste Schouten in de uiteindelijke tekening bijvoorbeeld een klein stukje.

Bestelling

Schouten maakte de tekening van de groentemarkt bij de Oude Kerk op verzoek van de houtmakelaar en kunstenaar Cornelis Ploos van Amstel, die een verzameling Amsterdamse stadsgezichten had. De verzameling van Cornelis Ploos van Amstel, met daarin deze tekening, kwam in de negentiende eeuw in handen van Louis Splitgerber, de directeur van de Rhijnspoorweg Maatschappij. Zijn collectie bevindt zich nu in het Stadsarchief.

Groentemarkt bij de Oude Kerk, tekening door Hermanus Petrus Schouten, 1778

© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<