30388: Archief van de Amsterdamse Tandartsen Vereniging

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

30388

Periode:

1912 - 2006

Inleiding

De Amsterdamsche Tandartsen Vereniging (ATV) werd opgericht in 1911. Op 16 april 1913 werd op een buitengewone ledenvergadering besloten zich aan te sluiten bij de in oprichting zijnde Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Tandheelkunde (NMBT, later afgekort tot NMT). Vanaf begin 1914 fungeerde de ATV als onderafdeling Amsterdam van de afdeling Noord-Holland van de NMT. Later promoveerden ze tot aparte afdeling. In 1942 werd de NMBT door de Duitse bezetter ontbonden, waarna zij na de bevrijding haar werkzaamheden weer hervatte. De ATV zette haar werk na 1942 clandestien voort in de zogeheten Commissie voor Tandheelkundige Belangen (CTB).

Als afdeling van de NMT stelde de ATV zich ten doel de belangen van de tandheelkunde te bevorderen door middel van het bevorderen van een goede opleiding tot tandarts en van de wetenschappelijke kennis en kunde van haar leden. Zij deed dit bijvoorbeeld door het organiseren van lezingen en cursussen, de oprichting van een Studieclub en een tijdschriftenabonnement. Daarnaast bevorderde zij de belangen van de bij haar aangesloten tandartsen, onder andere door het opstellen van regels om elke vorm van oneerlijke concurrentie te voorkomen, het aanpakken van tandartsen die hun vak slecht of onrechtmatig uitoefenden, het coöperatief inkopen van benodigdheden en het behandelen van jegens aangesloten tandartsen ingekomen klachten van patiënten. Tenslotte trachtte zij de tandheelkundige gezondheidsvoorlichting en -opvoeding van de bevolking en de preventie op een hoger plan te brengen. Met name de verzorging van de gebitten van de schoolgaande jeugd en de tandheelkundige zorg aan minvermogenden en de kleine middenstand nam hierin een belangrijke plaats in.

Volgens de richtlijnen van de NMT bestond een afdeling uit minstens 20 leden, die allen stemgerechtigd waren. De afdeling koos haar eigen bestuur en haar afgevaardigden naar de Algemene Vergadering van de NMT. De afdeling stelde haar eigen reglement vast, waarvoor goedkeuring vereist was van het hoofdbestuur van de NMT. Zowel het NMT als het ATV kende een Algemene Vergadering, waarop op afdelingsniveau alle leden stemrecht hadden. De Maatschappij werd bestuurd door een hoofdbestuur. De band tussen hoofdbestuur en afdelingen werd gevormd door het Vertegenwoordigend College. Dit college bestond uit de voorzitters van de afdelingen onder voorzitterschap van de voorzitter van het hoofdbestuur van de NMT.

Volgens het reglement van 1914 koos elke afdeling voorts een commissie belast met ziekenfondsaangelegenheden (AZC), een commissie belast met tandtechnische aangelegenheden, een commissie op het gebied van de tandheelkundige verzorging van de jeugd, een commissie op het gebied van de uitoefening van de tandheelkunde in dienstverband en tenslotte een commissie van wetenschappelijke voorlichting. In later jaren werden nog andere commissies ingesteld, zoals de sectie Sociale Tandheelkundige Verzorging, de sectie Tandartsen Medewerkers Ziekenfondsen, de Regionale Vestigingscommissie en de Regionale Beoordelingsraad.

De kring Amstelland maakte deel uit van de ATV. Een kring werd gevormd door leden in een bepaalde plaats of rayon met als doel de bevordering van het onderling contact.

Op 26 mei 1926 werd de Coöperatieve Kliniek der Amsterdamsche Tandartsen Vereniging opgericht. De kliniek fungeerde als aparte rechtspersoon. Wel had een van de leden van het bestuur van de ATV zitting in het bestuur van de kliniek, welke was gevestigd in de Tweede vander Helststraat. De kliniek stelde zich ten doel goede tandheelkundige zorg te verrichten aan patiënten die zich niet particulier konden verzekeren. De tandheelkundige zorg aan minvermogenden was in de eerste helft van de 20ste eeuw een heet hangijzer: met de verschillende te Amsterdam werkzame ziekenfondsen werd van meet af aan strijd geleverd over de (inhoud van de) contracten die individuele tandartsen met de fondsen aangingen om tandheelkundige hulp te verlenen aan ziekenfondspatiënten. In 1941/42 adviseerde een commissie, bestaande uit ziekenfondsvertegenwoordigers en tandartsen, tot samenwerking van de ziekenfondsen ook op tandheelkundig gebied. Op 24 februari 1944 stelde de toenmalige commissaris belast met het toezicht op de ziekenfondsen de eis, dat de poliklinieken in één stichting zouden worden ondergebracht. De leiding zou in handen komen van tandartsen, terwijl de fondsen in deze stichting belangrijk zouden zijn vertegenwoordigd. Teneinde aan deze onderschikking aan de tandartsen te ontkomen richtten de ziekenfondsen op 16 juni 1944 rechtstreeks een vereniging op, de Amsterdamse vereniging tot bevordering der Tandheelkundige verzorging van Ziekenfondsverzekerden (ATZ). De ontwerpstatuten werden direct in behandeling genomen en er werd een bestuur benoemd van vier ziekenfondsbestuurders. Na veel overleg besloot het ATV in 1947 om toe te treden tot de ATZ. De ATZ had ten doel de krachten op het gebied van de tandheelkundige verzorging te bundelen en de zorg te coördineren, meer eenheid bij de behandeling van ziekenfondsverzekerden te creëren en het salaris van de tandartsen te verbeteren.

Verantwoording van de bewerking

Het archief van de ATV was tot ca. 1982 geordend op jaar. Tijdens de bewerking is voor het archief tot ca. 1982 op basis van de verschillende taken van de ATV een aantal onderwerpsgewijze en een aantal taaksgewijze dossiers gevormd. Notulen en jaarverslagen zijn in aparte dossiers opgeborgen. De overige stukken zijn op chronologische volgorde in de mappen correspondentie geborgen. Het archief vanaf ca. 1982 was in een aantal ordners geordend: vergaderstukken, correspondentie, overleg met ZAO, ingekomen stukken van de NMT en klachtenbemiddeling. Deze onderverdeling is aangehouden.

Archiefvormer

Amsterdamse Tandartsen Vereniging
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.