1302: Archief van de R.A.I.

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

1302

Periode:

1894 - 1994

Inleiding

Oprichting

Het begon in 1893 met een ingezonden brief in "De Kampioen", het blad dat werd uitgegeven door de 'Algemeene Nederlandsche Wielrijders Bond' (A.N.W.B.). De briefschrijver was een Rotterdamse rijwielfabrikant H.W. Bayer. Onderwerp van de brief vormde het toenemend aantal lokale rijwieltentoonstellingen, waartoe lokale rijwielsportverenigingen het initiatief namen en waarin Bayer een ongewenste aanslag op de inkomsten van rijwielhandel- en industrie zag. Zijn collega's vielen hem daarin bij en nog in december van hetzelfde jaar werd de Nederlandsche Vereeniging 'De Rijwielindustrie', opgericht (1). In de statuten werd het doel van de Vereniging vastgelegd: 'het houden van ledenvergaderingen waarop de rijwielindustrie rakende vragen worden behandeld', 'het houden van tentoonstellingen, die de rijwielindustrie en rijwielhandel betreffen', 'het bedingen van goede voorwaarden voor annonces en reclames die de rijwielindustrie betreffen' en 'het zich doen vertegenwoordigen op congressen die rechtstreks met de rijwielhandel of de rijwielindustrie in verband staan' (2). In 1900 veranderde de naam in 'Rijwiel- en Automobiel-Industrie' dit door de toetreding van veel fabrikanten van en handelaren in motorvoertuigen. Dat op een tentoonstelling van de Vereniging 'De Rijwiel-Industrie' automobielen werden geëxposeerd vloeide voort uit het feit dat de rijwielfabricage en automobielconstructie in de beginjaren veelal in handen van dezelfde technische hobbyisten waren. De auto zou vanaf de tweede tentoonstelling in 1899 deel blijven uitmaken van de tentoonstellingen (3).

Tentoonstellingen

De eerste tentoonstelling vond plaats in het Paleis voor de Volksvlijt in 1895, waarbij ruim 600 fietsen werden tentoongesteld. Deze tentoonstelling was overigens verre van een succes. De publieke belangstelling was niet meer dan enkele duizenden bezoekers. De tegenvallende resultaten werden toegeschreven aan de barre kou die meer verleidde tot ijspret dan een bezoek aan het onverwarmde Paleis voor de Volksvlijt. Zoals al eerder genoemd zou de auto vanaf 1899 deel blijven uitmaken van de tentoonstellingen, daar zouden in de tweede helft van de 20e eeuw ook de bromfietsen, caravans en garage-uitrusting bij komen (4). In principe werd er elk jaar een tentoonstelling gehouden. Toch is er tussen 1908-1913 een lange interval geweest. De expositie van 1908 was geen succes en de economische en oorlogssituatie tussen 1913-1921 en van 1938-1948 leidden tot het onderbreken van de jaarlijkse cyclus. Na 1949 werd er echter nooit meer een jaar overgeslagen. Vanaf 1952 vond eenmaal per twee jaar een Personenauto RAI, afwisselend met eenmaal per twee jaar een Bedrijfsautotentoonstelling plaats. Ook de Autovakbeurs (vakbeurs op het gebied van de garage-uitrusting) kreeg in de loop van de jaren een tweejaarlijkse cyclus. Daarnaast werd er eenmaal in de twee jaar een Tweewieler RAI en een Motorweekend georganiseerd. De snelle ontwikkeling van de caravanmarkt leidde er inmiddels toe dat de caravan, die eveneens deel uit maakte van de Personenautotentoonstelling sinds 1965 een eigen CARAVAN-RAI zou vormen (5). Gebouw

In 1922 kreeg de RAI, vanwege het nijpende ruimtegebrek in het Paleis voor de Volksvlijt, een eigen expositie gebouw aan de Ferdinand Bolstraat, daar heeft de RAI, bijna 40 jaar gezeten. De RAI bleef groeien, onder andere door de spectaculaire groei van het autopark en de toenemende vraag van organisatoren van andere evenementen (Horecaf, Firato, Huishoudbeurs) die graag gebruik wilden maken van de expositieruimte van de RAI. Aangezien de Vereniging de investeringen voor een eigen gebouw niet kon opbrengen werd contact gezocht met de Gemeente Amsterdam. De onderhandelingen met de gemeente vonden hun afsluiting in de ondertekening van de basisovereenkomst tussen de gemeente en de RAI en in de oprichting van de R.A.I. Gebouw N.V. Op 6 november 1958 werd de eerste paal voor het nieuwe RAI gebouw in de grond geslagen. In 1961 werd het nieuwe RAI-Tentoonstellingscomplex geopend aan het Europaplein in Amsterdam Zuid (6).

Samenwerking met andere organisaties

De RAI bevorderde ook de samenwerking met diverse verwante organisaties op het gebied van de wegvervoermiddelensector. De bekendste samenwerking is wellicht die met de BOVAG, in dit samenwerkingsverband werden alle aangelegenheden betreffende de mobiliteit in zijn algemeenheid behandeld. In het samenwerkingsverband 'RAI-TNO, Instituut voor Wegtransportmiddelen' waar ook het 'Instituut voor Rijwiel Ontwikkeling' onder viel, kwamen diverse vraagstukken ten aanzien van de techniek van de bromfiets, de scooter en ook de auto aan de orde. Tenslotte was er ook nog een samenwerkingsverband met het Centraal Bureau voor de Rijwielhandel, in dit samenwerkingsverband werden alle aangelegenheden betreffende de fiets besproken.

Geschiedenis van het archief en verantwoording van de inventarisatie

In 1993, bij het 100-jarig bestaan van de Vereniging, werd het archief overgedragen aan het Gemeentearchief. Het betrof hier uitsluitend het Verenigingsarchief, dat een omvang had van ongeveer 20 meter. Het archief bestaat voornamelijk uit notulen van het Hoofdbestuur, Dagelijks Bestuur en de Ledenvergaderingen, daarnaast is er wat correspondentie en financiële administratie en stukken die betrekking hebben op de Tentoonstellingen. Over de notulen van de bestuurs- en ledenvergaderingen valt nog het volgende op te merken: de notulen van de diverse afdelingen bevatten vaak (niet altijd) de notulen van de gecombineerde vergaderingen van de afdelingen waarmee nauw werd samengewerkt. Zo zijn de notulen van de gecombineerde bestuursvergaderingen van de afdeling 1A zowel bij de notulen van de bestuursvergaderingen 1A te vinden maar ook bij de notulen van de bestuursvergaderingen van de afdeling 1B. Tijdens de inventarisatie werd 4m1 op vernietiging gezet zodat de totale omvang van het archief nu 16m1 bedraagt. 1) Inv.nr. 317

2) Inv.nr. 227

3) Inv.nr. 317

4) Inv.nr. 317

5) Inv.nr. 317

6) Inv.nr. 222

Archiefvormer

Nederlandse Vereniging Rijwiel- en Automobiel-industrie (RAI vereniging)
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<