10137: Collectie Stadsarchief Amsterdam: prentbriefkaarten

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

10137

Periode:

1890 ca.-2000 ca.

Inleiding

De collectievormer

Tot de activiteiten van het Stadsarchief behoort het verwerven en beheren van archieven en collecties die door instanties, bedrijven en personen zijn gevormd. Daarnaast verwerft het Archief ook zelf actief materiaal, in het bijzonder prenten, tekeningen, affiches, bouwtekeningen, foto's, kaarten en boeken. De aanwinsten worden in afzonderlijke collecties bewaard. De Collectie albums, de Collectie bouwtekeningen en de Collectie kabinetfoto's zijn voorbeelden daarvan. Stukken uit archieven worden in de regel niet in dergelijke collecties ondergebracht.

In 1878 kreeg het Stadsarchief voor het eerst subsidie uit de stedelijke kas om de reeds bestaande verzameling kaarten en plattegronden door gerichte aankopen uit te breiden. Door de jaren heen heeft het Archief unieke collecties kunnen opbouwen. Informatie over recente aanwinsten wordt regelmatig op de website van het archief aangeboden.

De collectie

Prentbriefkaarten zijn in Nederland in ongeveer 1890 ontstaan. De oudste hebben meestal stadsgezichten tot onderwerp. Daarnaast kwamen er langzamerhand ook andere onderwerpen in trek zoals volks- en buurtleven, sport en politiek, verkeer en vervoer, kunst en cultuur. Ook belangrijke historische gebeurtenissen en bekende Amsterdamse personen zijn op prentbriefkaarten afgebeeld. Hoewel de collectie in het Gemeentearchief geen aanspraak kan maken op volledigheid, vormen de circa 26.000 kaarten wel het grootste deel van de bestaande prentbriefkaarten met een Amsterdams thema. Enkele niet-topografische onderwerpen die ruim in de collectie vertegenwoordigd zijn, zijn bijvoorbeeld de Rembrandtfeesten 1906, de tentoonstelling 'De Vrouw 1813-1913', het Eucharistisch Congres 1924, de Olympische Spelen 1928, de Gay Games 1998, graffiti en series zoals 'Momentopname uit het Amsterdamse Straatleven' en 'Volksleven Amsterdam'. De kaarten zijn nog niet opgenomen in de inventaris maar komen zijn nog in bewerking.

De inventaris

De topografische prentbriefkaarten zijn gedigitaliseerd en te vinden op de Beeldbank en op de Archiefbank.

Wegens het copyright zijn voornamelijk de afbeeldingen tot het jaar 1940 te zien. Deze zijn op te zoeken via straat of gracht, eventueel met huisnummer. Gebouwen zijn in principe per adres vermeld, soms op gebouwnaam zoals de Maria Magdalenakerk, de Sint Stephanuskerk en de Koepelkerk; evenals het St. Elisabeth Gesticht, het St. Jacobs Gesticht en het oude Burgerziekenhuis; verder het Koloniaal Instituut, het Koninklijk Paleis, het Postkantoor en het West-Indisch Huis. Lange straten en grachten zijn wegens de voormalige wijkindeling gesplitst.

Op de Archiefbank zijn prentbriefkaarten aan beide zijden te zien. Teksten, postzegels en stempels geven een duidelijk tijdsbeeld. Op de achterkant van een kaart van de Boerhaavekliniek staat geschreven “Baarhoeve”, zoals de kliniek tijdens WO. II in de volksmond werd genoemd omdat vrouwen er kinderen kregen van duitse militairen.

De niet-gedigitaliseerde prentbriefkaarten kunt u op het archief inzien.

Archiefvormers

    De nummers achter de archiefvormers verwijzen naar het corresponderende inventarisdeel of het inventarisnummer. Door er op te klikken opent zich de inventaris op dat onderdeel of nummer.
    • Spook, C. (1900-1965) : 34 (1900 ca.), 639 (1900 ca. - 1939 ca.)
    • Stadsarchief Amsterdam
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.