10131: Collectie Kerbert

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

10131

Periode:

1870 - 1915

Inleiding

Het Album Kerbert is een losbladige portefeuille, aangeboden als liber amicorum aan dr. C. Kerbert bij zijn 25-jarig jubileum als directeur van Artis. Coenraad Kerbert (1849-1927) was de tweede directeur van de Amsterdamse dierentuin.

Al sinds de oprichting werd er door kunstenaars in de tuin getekend en geschilderd. Zo waren leden van Arti et Amicitiae vrijwel vanaf het begin welkom. Met het aantreden in 1870 van August Allebé als hoogleraar en later directeur van de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten werden de banden tussen de kunstwereld en Artis nauwer aangehaald. Op zijn initiatief kregen getalenteerde studenten van de Academie vrijkaarten om dieren en planten naar het leven te tekenen. Kerbert zette vanaf 1890 het beleid op dit gebied van zijn voorganger Westerman voort. Enkele kunstenaars, onder wie Jan van Essen, August le Gras en Jaap Kaas kregen zelfs de beschikking over een atelier of opslagruimte in de tuin. De bordjes bij de dierenverblijven werden geschilderd door onder meer Jan van Oort en Marie Kelting. Laatstgenoemde, gehuwd met de dierenoppasser en beeldhouwer Piet Böncke, is waarschijnlijk degene geweest die het initiatief heeft genomen tot het liber amicorum.

In totaal werkten 55 tekenaars, grafici, beeldhouwers en fotografen aan de totstandkoming van de portefeuille mee. B.W. Wierink, directeur van de Industrieschool van de Maatschappij van den Werkende Stand, vervaardigde het titelblad en de lijst van deelnemers in de door hem geliefde en gepropageerde batiktechniek. Daarnaast maakte hij een aquarel van een leeuw en leeuwin. De naamlijst vermeldt een keur aan bekende en onbekende kunstenaars, waaronder diverse leerlingen van Allebé. Niet allen hebben werk geleverd. Zo staat Antoon Derkinderen vermeld omdat hij degene was die, als directeur van de Rijksakademie, op 2 juni 1915 de portefeuille mocht overhandigen. Van de kunstnijveraar Jan Eissenloeffel is geen werk aanwezig, terwijl van Huib Luns, die niet vermeld staat, drie prenten in het album voorkomen. Tenminste één blad is na het jubileum nog toegevoegd, namelijk de foto van twee zebra’s door de vaste Artis-fotograaf A.J.W. de Veer, gemaakt op 16 juni. De zeven overige foto’s betreffen opnamen van werk van beeldhouwers, die de foto’s soms signeerden en op deze manier ook in het album vertegenwoordigd konden zijn. Dé beeldhouwer van Artis bij uitstek, Jaap Kaas, was tevens een begenadigd tekenaar en het is niet verwonderlijk dat hij een getekende bijdrage heeft geleverd.

Het merendeel van de aan Kerbert aangeboden werken waren speciaal voor de gelegenheid gemaakt, maar enkele dateren van enkele jaren tot enkele decennia daarvoor. Dat laatste geldt met name voor de tekeningen die August Allebé op een laat moment nog inleverde; de oudste daarvan dateert uit 1870.

De portefeuille bestaat uit een omslag met daarin 62 bladen (meest 650 x 500 mm.) die 2 titelbladen, 56 tekeningen, 8 prenten, 8 gekartonneerde foto's en één schilderij in olieverf op papier omvatten. Om conservatorische redenen worden tegenwoordig de omslag en de bladen gescheiden bewaard.

Literatuur:

C. Hekker, Kunstenaars in Artis rond 1900. De portefeuille aangeboden aan dr. C. Kerbert bij zijn 25-jarig jubileum als directeur van Artis, in: Holland, regionaal-historisch tijdschrift, jrg. 20, 1988, p. 261-270

Frank van der Velden, Kunstenaars in Artis, Haarlem (Teylers Museum) 2001, p. 13-14

Archiefvormer

Kerbert, Coenraad
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.