10035: Collectie Stadsarchief Amsterdam: kaarten van geheel Amsterdam

Algemene kenmerken

Toegangsnummer:

10035

Periode:

1557-heden

Inleiding

De collectievormer

Tot de activiteiten van het Stadsarchief Amsterdam behoort het verwerven en beheren van archieven en collecties die door instanties, bedrijven en personen zijn gevormd. Daarnaast verwerft het Archief ook zelf actief materiaal. In 1878 kreeg het Gemeentearchief voor het eerst subsidie uit de stedelijke kas om de dan reeds bestaande verzameling kaarten en plattegronden door gerichte aankopen uit te breiden. Dit gebeurt tot op heden. In de loop der jaren werden er naar schatting 23.000 kaarten in de depots van het Stadsarchief geborgen. Deze behoren dus tot verschillende collecties en enige tientallen archieven.

De collectie

Deze kaartcollectie bestaat uit circa 2.500 overzichtskaarten van Amsterdam die tussen 1550 en heden vervaardigd werden. Van tientallen kaarten bestaan weer verschillende uitgaven. Een van de bekendste kaarten is die van Cornelis Anthonisz. uit 1544. Daarvan behoren maar liefst twee exemplaren tot deze collectie. En ook al vermelden ze het jaar 1544, vastgesteld kon worden dat het een vierde en een vijfde staat is, die wat jaren later verschenen. Van bijzondere waarde zijn de kaarten van de derde uitleg van Amsterdam uit 1613 en van de vierde uitleg 1662 en de kaarten met de uitbreidingsplannen van de stad door J.G. van Niftrik (1866), J. Kalff (1875) en C. van Eesteren (1935). De collectie als geheel geeft een volledig beeld van de topografische ontwikkeling van de stad. De thematische kaarten geven zeer uiteenlopende informatie over de stad.

Toegang

De collectie met toegangsnummer 10035 is ingedeeld in rubrieken. Onderscheiden worden vier rubrieken met topografische kaarten. Verder vier thematische rubrieken en een rubriek waarin reproducties en facsimile-uitgaven beschreven staan. Binnen de rubrieken zijn, indien dat zinvol is, subrubrieken onderscheiden. De kaarten binnen de (sub)rubrieken zijn chronologisch geordend. Hierop is rubriek 9 de uitzondering. De kaarten in deze rubriek zijn niet geordend op het jaar dat de reproductie/facsimile gepubliceerd werd, maar op de jaren dat de originelen verschenen. De onderscheiden rubrieken zijn:

  1. Topografische kaarten van Amsterdam 1550-1699.
  2. Topografische kaarten van Amsterdam 1700-1799.
  3. Topografische kaarten van Amsterdam 1800-1899.
  4. Topografische kaarten van Amsterdam 1900-heden.
  5. Reconstructiekaarten en navolgingen.
  6. Uitbreidingsplannen.
  7. Kaarten met indelingen in stadsdelen, buurten, wijken, kies-, post- schooldistricten, enz.
  8. Overige thematische kaarten van Amsterdam.
  9. Niet-contemporaine reproducties en facsimilé's (verschenen vanaf de laatste decennia 19e eeuw).
Een gepubliceerde toegang op de overzichtskaarten van de stad vormen de twee delen 'Kaarten van Amsterdam 1538-1865' en 'Kaarten van Amsterdam 1866-2012', samengesteld door Marc Hameleers en verschenen in februari 2013. Hierbij moet worden aangetekend dat er voor het eerste deel naar volledigheid werd gestreefd. Het tweede deel toont een representatief beeld van de kaartproductie in de periode 1866-2012. In deze digitale toegang op de archiefbank van het Stadsarchief staan dus veel kaarten over de periode 1866 tot 2012 dan in het corresponderende boek. Een deel van de kaarten is te zien op de beeldbank. Vanwege lopende copyrights is dit echter niet altijd mogelijk. De beschreven kaarten zijn op de studiezaal van het Stadsarchief Amsterdam ter inzage.

Literatuur

- A.E.d'Ailly, Catalogus van Amsterdamsche plattegronden (1934)

- Boudewijn Bakker & Erik Schmitz, Het aanzien van Amsterdam: Panorama's, plattegronden en profielen uit de Gouden Eeuw (2007).

- Marc Hameleers, Kaarten van Amsterdam 1538-1885 (2013).

- Marc Hameleers, Kaarten van Amsterdam 1866-2012 (2013).

Archiefvormers

    Het nummer achter de archiefvormers verwijzen naar het corresponderende inventarisdeel of het inventarisnummer. Door er op te klikken opent zich de inventaris op dat onderdeel of nummer.
    • Kalff, Jan (1831-1913) : 770 (1874)
    • Stadsarchief Amsterdam
© Stadsarchief
Disclaimer / Colofon
<

Gegevens over mogelijk nog levende personen mogen alleen worden gebruikt voor historisch (waaronder genealogisch), wetenschappelijk of statistisch onderzoek.

Door het aanklikken van onderstaande button verklaart u zich te houden aan het Reglement voor raadpleging en gebruik van het Stadsarchief.